Met energiezuinige koeling voor datacenters en serverruimtes kun je gemiddeld meer dan 90% besparen op energiekosten ten opzichte van traditionele koelsystemen. Die besparing is geen marketingclaim, maar het directe gevolg van een fundamenteel andere koeltechnologie: Phase Change Materials (PCM), die warmte opslaan en afgeven zonder compressoren of synthetische koudemiddelen. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over koeling voor serverruimtes en datacenters, van energieverbruik tot terugverdientijd en fiscale voordelen.
Hoeveel energie verbruikt traditionele koeling in een datacenter?
Traditionele koeling is verantwoordelijk voor een aanzienlijk deel van het totale energieverbruik in een datacenter. In veel gevallen verbruikt het koelsysteem evenveel of zelfs meer energie dan de IT-apparatuur zelf. Dat maakt koeling structureel een van de grootste kostenposten voor organisaties die serverruimtes, MER-ruimtes of andere technische ruimtes beheren.
Traditionele systemen werken met compressoren, chillers en synthetische koudemiddelen. Die compressoren draaien continu en trekken een fors elektrisch vermogen, ongeacht de actuele warmtelast in de ruimte. Bovendien vereisen deze installaties regelmatig onderhoud en zijn ze gevoelig voor storingen, wat extra kosten met zich meebrengt.
Voor organisaties die verantwoordelijk zijn voor kritieke IT-omgevingen zoals SER-, UPS-, HVK- of MCC-ruimtes, betekent dit dat een groot deel van de energierekening structureel naar het koelsysteem gaat. Dat is precies de reden waarom steeds meer facility managers en technisch directeuren op zoek zijn naar alternatieven.
Tot 90% besparen op koeling?
Ontdek in een vrijblijvend gesprek wat PCM-koeling voor uw serverruimte of datacenter kan betekenen.
Wat is het verschil tussen PCM-koeling en traditionele koeling?
Het fundamentele verschil tussen PCM-koeling en traditionele koeling zit in het werkingsprincipe. Traditionele systemen gebruiken compressoren en koudemiddelen om actief koude lucht te produceren. PCM-koeling slaat thermische energie op in Phase Change Materials, stoffen die bij een vaste temperatuur van fase wisselen en daarbij grote hoeveelheden warmte opnemen of afgeven, zonder mechanische koeling.
Concreet werkt een PCM-systeem als een intelligente thermische batterij. Wanneer de temperatuur in de ruimte stijgt, neemt het PCM-materiaal de warmte op door van vast naar vloeibaar te gaan. Daalt de temperatuur, dan geeft het materiaal de opgeslagen warmte weer af. Dit principe werkt automatisch, volledig passief en vereist alleen ventilatoren voor de luchtcirculatie.
De belangrijkste praktische verschillen zijn:
- Geen compressoren of koudemiddelen: PCM-systemen werken uitsluitend met ventilatoren en milieuvriendelijke zouthydraten
- Drastisch lager elektrisch vermogen: Alleen de ventilatoren verbruiken stroom, wat het aansluitvermogen sterk vermindert
- Directe koppeling aan UPS mogelijk: Koeling blijft gegarandeerd werken bij stroomuitval
- Nauwelijks bewegende delen: Minder slijtage, minder onderhoud, langere levensduur
- Geen synthetische koudemiddelen: Geen risico op lekkage van schadelijke stoffen
Voor organisaties die hulp zoeken bij de koeling van een serverruimte of datacenter is dit onderscheid cruciaal: het gaat niet alleen om lagere energiekosten, maar ook om een betrouwbaardere en robuustere installatie.
Hoeveel procent kun je besparen met PCM-koeling?
Met PCM-koeling bespaar je gemiddeld meer dan 90% op energiekosten ten opzichte van een traditioneel koelsysteem. Die besparing is het directe gevolg van het wegvallen van de compressor, het grootste energieverbruikende onderdeel in een conventionele koelinstallatie. Alleen de ventilatoren verbruiken nog stroom.
Belangrijk om te begrijpen is dat PCM-koeling niet alleen het aantal kilowatturen verlaagt, maar ook het opgenomen vermogen in kilowatt. Dat onderscheid is relevant voor organisaties die te maken hebben met netcongestie of beperkte capaciteit op hun elektrotechnische infrastructuur. Door over te stappen op PCM-koeling creëer je ruimte op het elektriciteitsnet zonder in te leveren op koelcapaciteit.
De exacte besparing hangt af van de omvang van de ruimte, het huidige koelsysteem en het warmteproductiepatroon van de apparatuur. In de praktijk kan de besparing oplopen tot tienduizenden euro’s per jaar voor grotere installaties. Dat maakt de keuze voor de juiste koeling voor een datacenter of serverruimte een beslissing met directe financiële impact.
Wat is de terugverdientijd van een PCM-koelsysteem?
De terugverdientijd van een PCM-koelsysteem ligt in de praktijk onder de vijf jaar. Dat is het resultaat van de combinatie van hoge energiebesparing, lage onderhoudskosten en beschikbare fiscale voordelen zoals de EIA-regeling. In sommige gevallen is er bovendien geen initiële investering nodig.
De terugverdientijd wordt bepaald door drie factoren:
- De energiebesparing: Hoe hoger het huidige energieverbruik van het bestaande koelsysteem, hoe sneller de investering terugverdiend is
- De onderhoudskosten: PCM-systemen zijn nagenoeg onderhoudsvrij door het minimale aantal bewegende delen. Een eerste inspectiebeurt voor de ventilatoren is pas nodig na minimaal 50.000 vollastdraaiuren
- Fiscale voordelen: Via de EIA-regeling kunnen organisaties een deel van de investering fiscaal aftrekken, wat de netto-investering verlaagt en de terugverdientijd verkort
De PCM-panelen zelf hebben een technische levensduur van minimaal 40 jaar, met een productgarantie van 25 jaar. Dat betekent dat na de terugverdientijd de besparing jarenlang doorloopt zonder noemenswaardige kosten.
Welke ruimtes komen in aanmerking voor PCM-koeling?
PCM-koeling is bij uitstek geschikt voor technische ruimtes waar een stabiele temperatuur en luchtvochtigheid onmisbaar zijn voor de werking van kritieke apparatuur. Denk aan serverruimtes (MER), SER-ruimtes, UPS-ruimtes, HVK-ruimtes en MCC-ruimtes. Ook datacenters met high-density AI-, storage- en computingomgevingen zijn uitstekende toepassingen.
Gemeenschappelijk kenmerk van al deze ruimtes is dat apparatuur continu warmte produceert en dat uitval van de koeling directe operationele risico’s met zich meebrengt. Juist voor die omgevingen biedt PCM-koeling een betrouwbare oplossing: het systeem kan direct worden aangesloten op een UPS, zodat koeling ook bij stroomuitval zonder vertraging doorwerkt. Via een master-slavekoppeling blijven de overige units operationeel als één unit uitvalt.
De PCM Power Units zijn beschikbaar in standaardvermogens van 3 kW en 6 kW en kunnen modulair worden gecombineerd voor grotere koelbehoeften. Voor grootschalige toepassingen bieden we volledig maatwerk luchtbehandelingsunits aan, waaronder de eerste 120 kW PCM-koelinstallatie ter wereld, specifiek ontwikkeld voor high-density AI-, storage- en datacenteromgevingen.
Hoe vraag je de EIA-regeling aan voor koelinstallaties?
De EIA-regeling (Energie-investeringsaftrek) is een fiscale maatregel waarmee organisaties een percentage van de investering in erkende energiebesparende technologie kunnen aftrekken van de fiscale winst. PCM-koelsystemen zijn door de Nederlandse overheid erkend als energiebesparende maatregel en komen daarmee in aanmerking voor de EIA.
Het aanvraagproces verloopt in grote lijnen als volgt. Binnen drie maanden na het aangaan van de investeringsverplichting moet de aanvraag worden ingediend bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). Dit gebeurt via het RVO-portaal, waarbij het type installatie en de investering worden opgegeven. De aftrek wordt vervolgens verwerkt in de aangifte vennootschapsbelasting of inkomstenbelasting.
Praktisch advies: schakel een fiscalist of adviseur in die bekend is met de EIA-regeling om zeker te zijn dat de aanvraag correct en tijdig wordt ingediend. Wij kunnen bij de aanvraag ondersteuning bieden en zorgen dat de installatie voldoet aan alle technische vereisten voor erkenning.
Hoe Duraflow helpt bij de koeling van je datacenter of serverruimte
Wij ontwikkelen en leveren PCM-koeloplossingen die specifiek zijn ontworpen voor de uitdagingen van kritieke technische ruimtes. Of je nu op zoek bent naar koeling voor een serverruimte of een volledige datacenteromgeving, onze aanpak is altijd maatwerk. Dat betekent concreet:
- Een analyse van de warmtelast en ruimtespecificaties, zodat de juiste koelcapaciteit wordt bepaald
- Modulaire PCM Power Units van 3 kW en 6 kW, schaalbaar naar de benodigde capaciteit
- Directe aansluiting op UPS-systemen en koppeling aan gebouwbeheersystemen via Modbus
- Begeleiding bij de EIA-aanvraag, zodat je optimaal gebruikmaakt van de beschikbare fiscale voordelen
- Een installatie die nagenoeg onderhoudsvrij is en minimaal 25 jaar meegaat
Wil je weten hoeveel jouw organisatie kan besparen en of PCM-koeling past bij jouw situatie? Neem contact op en we denken graag met je mee.
Veelgestelde vragen
Is PCM-koeling ook geschikt als mijn serverruimte al een bestaand koelsysteem heeft?
Ja, PCM-koeling kan in de meeste gevallen worden geïntegreerd naast of ter vervanging van een bestaand koelsysteem. Bij een vervanging wordt het oude systeem volledig uitgefaseerd en neemt de PCM-installatie de volledige koellast over. In situaties waar een bestaand systeem als back-up wordt aangehouden, fungeert PCM als primaire koeling, wat direct resulteert in een drastische verlaging van het energieverbruik. Een warmtelastanalyse bepaalt wat in jouw situatie de meest efficiënte aanpak is.
Wat gebeurt er als de buitentemperatuur extreem hoog is? Blijft PCM-koeling dan effectief?
PCM-koeling is ontworpen om piekbelastingen op te vangen door de thermische energiebuffer in de Phase Change Materials. Bij aanhoudend hoge buitentemperaturen is het regeneratievermogen van het PCM-materiaal afhankelijk van de nachtelijke afkoeling of aanvullende koelbronnen. Voor omgevingen met extreme of langdurige warmtepieken bieden wij maatwerkunits aan die specifiek zijn gedimensioneerd op de lokale klimaatcondities en warmteproductie van de apparatuur, zodat de koeling ook in worst-case scenario’s gegarandeerd is.
Hoeveel ruimte heeft een PCM Power Unit nodig en hoe moeilijk is de installatie?
PCM Power Units zijn compact ontworpen en hebben een relatief kleine footprint vergeleken met traditionele koelinstallaties met compressoren en chillers. De installatie is aanzienlijk eenvoudiger dan bij conventionele systemen, omdat er geen koudemiddelenleidingen, persruimte-eisen of speciale ventilatieschachten voor afvoer van koelmiddelen nodig zijn. De units worden aangesloten op het elektriciteitsnet en eventueel op een UPS-systeem, en zijn via Modbus koppelbaar aan bestaande gebouwbeheersystemen. De exacte plaatsingsruimte wordt bepaald tijdens de warmtelastanalyse.
Welke veelgemaakte fouten moet ik vermijden bij de keuze van koeling voor mijn serverruimte?
Een veelgemaakte fout is het onderdimensioneren van de koelcapaciteit op basis van het huidige vermogen, zonder rekening te houden met toekomstige uitbreiding van de IT-infrastructuur. Daarnaast onderschatten organisaties vaak de verborgen kosten van traditionele koeling, zoals onderhoudscontracten, koudemiddelvervanging en ongeplande storingen. Een andere misvatting is dat alleen de aanschafprijs telt, terwijl de Total Cost of Ownership (TCO) over de volledige levensduur van de installatie een veel betrouwbaarder vergelijkingspunt is. PCM-koeling scoort juist sterk op TCO door de lage energiekosten, minimaal onderhoud en lange levensduur.
Kan ik PCM-koeling ook financieren in plaats van direct investeren?
Ja, in sommige gevallen is er zelfs geen initiële investering vereist, zoals ook in dit artikel wordt vermeld. Naast directe aanschaf zijn er financieringsconstructies mogelijk waarbij de investering wordt gespreid over de looptijd van de installatie. Gecombineerd met de EIA-aftrek en de structurele energiebesparing kan de maandelijkse financieringslast in veel gevallen direct worden gedekt door de lagere energierekening. Neem contact op om de mogelijkheden voor jouw specifieke situatie te bespreken.
Hoe weet ik welke koelcapaciteit ik nodig heb voor mijn serverruimte of datacenter?
De benodigde koelcapaciteit wordt bepaald door de totale warmteproductie van alle apparatuur in de ruimte, uitgedrukt in kilowatt. Als vuistregel geldt dat het elektrisch vermogen dat apparatuur verbruikt, vrijwel volledig wordt omgezet in warmte die afgevoerd moet worden. Factoren zoals ruimte-isolatie, bezettingsgraad en toekomstige uitbreiding spelen ook een rol. Duraflow voert een warmtelastanalyse uit op basis van jouw ruimtespecificaties en apparatuurvermogen, zodat de PCM-installatie correct wordt gedimensioneerd en je nooit te maken krijgt met ondercapaciteit.
Zijn er specifieke certificeringen of normen waaraan PCM-koelsystemen voldoen?
PCM-koelsystemen van Duraflow zijn erkend door de Nederlandse overheid als energiebesparende maatregel, wat de basis vormt voor de EIA-kwalificatie. Daarnaast voldoen de installaties aan de relevante Europese normen voor elektrische veiligheid en omgevingseisen voor kritieke technische ruimtes. Het gebruik van milieuvriendelijke zouthydraten in plaats van synthetische koudemiddelen betekent bovendien dat de systemen niet vallen onder de F-gassenverordening, wat administratieve lasten en compliancerisico’s verder beperkt.
Gerelateerde artikelen
- Waarom verbruikt een compressorkoeler zoveel elektriciteit?
- Welke factoren bepalen de kosten van koeling voor grote ruimtes?
- Wat is de ideale temperatuur voor een serverruimte?
- Hoe gebruik je ESG-doelen om bedrijfskosten structureel te verlagen?
- Wat zijn de langetermijnvoordelen van investeren in duurzame energie?
