Modulaire koelkast met PCM-panelen in serverruimte, omgeven door rackapparatuur met blauwe en amberkleurige indicatielampjes.

Wat is een modulaire koeloplossing voor technische ruimtes?

Debbie Meijer ·

Een modulaire koeloplossing voor technische ruimtes is een schaalbaar koelsysteem dat bestaat uit zelfstandige units die individueel of in combinatie worden ingezet om een stabiele temperatuur en luchtvochtigheid te garanderen in ruimtes met een structurele warmteproductie. In tegenstelling tot vaste, gecentraliseerde koelinstallaties kan een modulair systeem stap voor stap worden uitgebreid of aangepast aan veranderende behoeften. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over modulaire koeling voor technische omgevingen.

Hoe werkt een modulaire koeloplossing in de praktijk?

Een modulaire koeloplossing werkt door meerdere zelfstandige koelunits samen te laten werken in één ruimte, waarbij elke unit een vastgestelde koelcapaciteit levert en de units gezamenlijk de totale warmtelast opvangen. De units worden naast of boven elkaar geplaatst en via een master-slavekoppeling met elkaar verbonden, zodat ze als één gecoördineerd systeem functioneren. Valt één unit uit, dan blijven de overige units gewoon draaien.

Bij PCM-gebaseerde modulaire koeling werkt het principe anders dan bij conventionele koelinstallaties. In plaats van een compressor en synthetische koudemiddelen maakt het systeem gebruik van Phase Change Materials: stoffen die bij een vaste temperatuur van fase wisselen, van vast naar vloeibaar en omgekeerd. Bij die faseovergang nemen ze grote hoeveelheden thermische energie op, vergelijkbaar met hoe ijs smelt bij 0°C, maar dan rond een werktemperatuur van circa 25°C. Die opgeslagen warmte wordt vervolgens op het juiste moment afgevoerd.

De luchtcirculatie wordt verzorgd door ventilatoren. Dat zijn de enige bewegende delen in het systeem, wat de onderhoudsintensiteit sterk beperkt. De units zijn direct aan te sluiten op een UPS-systeem, zodat de koeling ook bij een stroomuitval zonder onderbreking doorwerkt. Via Modbus kunnen de units worden gekoppeld aan een gebouwbeheersysteem voor centrale monitoring en storingsmelding.

Wat zijn de voordelen van modulaire koeling ten opzichte van traditionele koelinstallaties?

Modulaire koeling biedt ten opzichte van traditionele koelinstallaties drie kernvoordelen: schaalbaarheid, betrouwbaarheid en een aanzienlijk lager energieverbruik. Omdat het systeem bestaat uit losse units, is uitbreiding mogelijk zonder de bestaande installatie te vervangen. Bovendien werkt het systeem zonder compressoren of synthetische koudemiddelen, wat zowel de energiekosten als het onderhoud verlaagt.

Hieronder staan de belangrijkste voordelen op een rij:

  • Energiebesparing: PCM-koeling verbruikt gemiddeld meer dan 90% minder elektriciteit dan conventionele koelinstallaties, wat zich vertaalt in een aanzienlijk lagere energierekening.
  • Schaalbaarheid: Units van 3 kW en 6 kW zijn modulair combineerbaar, zodat de capaciteit precies aansluit op de actuele warmtelast.
  • Hoge beschikbaarheid: Dankzij de master-slavekoppeling blijft het systeem operationeel bij een storing in één unit.
  • Onderhoudsarm: Zonder compressoren of koudemiddelen is het onderhoud minimaal. De eerste inspectiebeurt voor de ventilatoren is pas nodig na minimaal 50.000 vollastdraaiuren.
  • Lange levensduur: De PCM-panelen gaan minimaal 40 jaar mee en het systeem heeft een productgarantie van 25 jaar.
  • Geen synthetische koudemiddelen: Het systeem werkt uitsluitend met niet-giftige, milieuvriendelijke zouthydraten.
  • Fiscaal voordeel: De technologie is erkend door de Nederlandse overheid als energiebesparende maatregel, waardoor u mogelijk in aanmerking komt voor de EIA-regeling (Energie-investeringsaftrek).

Een bijkomend voordeel dat in de praktijk steeds relevanter wordt: doordat het opgenomen elektrisch vermogen sterk daalt, creëert u ruimte op uw elektrotechnische infrastructuur. Dat is waardevol in situaties waar netcongestie een groeiend knelpunt vormt.

Voor welke technische ruimtes is modulaire koeling geschikt?

Modulaire koeling is bij uitstek geschikt voor technische ruimtes waar een stabiele temperatuur en luchtvochtigheid onmisbaar zijn voor de werking van apparatuur. Denk aan serverruimtes (MER), SER-, UPS-, HVK- en MCC-ruimtes, maar ook aan omgevingen met high-density IT-apparatuur, AI-workloads en telecominfrastructuur.

De koeling van een serverruimte of datacenter stelt specifieke eisen aan het systeem: de temperatuur moet continu binnen nauwe marges blijven, de koeling mag niet uitvallen bij een stroomstoring en het systeem moet kunnen meeschalen met een groeiende IT-belasting. Modulaire PCM-koeling voldoet aan al deze eisen, juist omdat de units zelfstandig functioneren, direct op een UPS kunnen worden aangesloten en stap voor stap kunnen worden uitgebreid.

Voor grotere toepassingen, zoals datacenters met hoge vermogensdichtheden, zijn volledig op maat gemaakte PCM-luchtbehandelingsunits beschikbaar. De wereld kent inmiddels de eerste 120 kW PCM-koelinstallatie, specifiek ontwikkeld voor de koeling van bedrijfskritische IT-applicaties in high-density AI-, storage- en datacenteromgevingen. Dit maakt duidelijk dat de technologie ook voor de zwaarste toepassingen volwassen is.

Wat kost een modulaire koeloplossing voor een technische ruimte?

De investering in een modulaire koeloplossing hangt af van de benodigde koelcapaciteit, de configuratie van de ruimte en de mate van maatwerk. Standaard PCM-units zijn beschikbaar in vermogens van 3 kW en 6 kW en kunnen modulair worden gecombineerd. Voor grotere of complexere omgevingen wordt een maatwerkoplossing uitgewerkt op basis van een technische beoordeling ter plaatse.

Wat de totale kosten betreft, is het verstandig om niet alleen naar de aanschafprijs te kijken, maar naar de totale eigendomskosten over de levensduur van het systeem. Omdat het energieverbruik dramatisch lager ligt dan bij conventionele koelinstallaties, verdient een modulaire PCM-oplossing zichzelf terug in minder dan vijf jaar. Daarna levert het systeem structurele besparingen op die oplopen tot tienduizenden euro’s per jaar, afhankelijk van de omvang van de installatie.

Daarnaast zijn er fiscale voordelen: via de EIA-regeling kunt u een deel van de investering fiscaal aftrekken. In sommige gevallen is zelfs geen initiële investering nodig. Een adviseur kan u helpen bepalen welke financieringsroute het meest voordelig is voor uw specifieke situatie.

Wanneer is het tijd om over te stappen op een modulaire koeloplossing?

Het is tijd om over te stappen op een modulaire koeloplossing wanneer uw huidige koelinstallatie niet meer aansluit op de warmtelast van uw technische ruimte, wanneer de energiekosten structureel hoog zijn of wanneer u te maken heeft met storingen die de beschikbaarheid van uw apparatuur in gevaar brengen. Ook een naderende vervanging van een verouderd systeem is een logisch moment om de overstap te overwegen.

De volgende signalen geven aan dat het tijd is voor een herbeoordeling:

  1. Uw koelinstallatie draait continu op maximale capaciteit en biedt geen ruimte voor groei in IT-belasting of warmteproductie.
  2. De energierekening van uw technische ruimte is onevenredig hoog in verhouding tot de koelcapaciteit die u daadwerkelijk nodig heeft.
  3. Uw huidige systeem vereist regelmatig onderhoud aan compressoren, koudemiddelen of andere slijtgevoelige onderdelen.
  4. U heeft geen noodkoeling bij stroomuitval, waardoor uw servers of andere kritische apparatuur kwetsbaar zijn.
  5. U wilt uw duurzaamheidsdoelen aantoonbaar maken richting klanten, aandeelhouders of certificeringsinstanties, en zoekt daarvoor een concrete technische maatregel.
  6. Uw organisatie groeit en de huidige koeloplossing is niet schaalbaar zonder een volledige vervanging van de installatie.

Herkent u één of meer van deze situaties? Dan is het verstandig om een technische beoordeling te laten uitvoeren voordat de situatie kritiek wordt.

Hoe Duraflow helpt met modulaire koeling voor technische ruimtes

Wij ontwikkelen en leveren PCM Power Units als modulaire koeloplossing voor serverruimtes, datacenters en andere technische omgevingen. Onze aanpak is concreet en volledig op maat:

  • We brengen de warmtelast en ruimtekenmerken van uw technische ruimte in kaart en adviseren over de juiste combinatie van units.
  • We leveren standaardunits van 3 kW en 6 kW, of een volledig op maat gemaakte PCM-luchtbehandelingsunit voor grotere toepassingen.
  • We zorgen voor aansluiting op uw UPS-systeem en koppeling aan uw gebouwbeheersysteem via Modbus.
  • We begeleiden u bij het aanvragen van de EIA-regeling, zodat u optimaal gebruikmaakt van het fiscale voordeel.
  • We leveren een systeem dat minimaal 25 jaar meegaat, nagenoeg onderhoudsvrij is en u structureel bespaart op energiekosten.

Wilt u weten wat een modulaire PCM-koeloplossing voor uw specifieke situatie betekent? Neem contact met ons op voor een vrijblijvend adviesgesprek.

Veelgestelde vragen

Hoe lang duurt de installatie van een modulaire PCM-koeloplossing?

De installatietijd van een modulaire PCM-koeloplossing is aanzienlijk korter dan bij traditionele koelinstallaties, omdat er geen leidingwerk voor koudemiddelen nodig is en de units plug-and-play worden geleverd. Een standaardconfiguratie met meerdere units is doorgaans binnen één tot twee dagen operationeel. Voor grotere of complexere installaties met maatwerk-luchtbehandelingsunits wordt de doorlooptijd vooraf in kaart gebracht tijdens de technische beoordeling.

Kan ik een modulaire PCM-koeloplossing integreren in een bestaande technische ruimte zonder grote verbouwingen?

Ja, dat is juist één van de praktische voordelen van modulaire PCM-koeling. De units vereisen geen ingrijpende aanpassingen aan de ruimte, zoals het aanleggen van koudemiddelenleidingen of het maken van grote doorvoeren. Ze worden aangesloten op het bestaande elektrische systeem en, indien gewenst, gekoppeld aan het UPS-systeem en het gebouwbeheersysteem via Modbus. Een technische beoordeling ter plaatse bepaalt de optimale opstelling en aansluiting voor uw specifieke ruimte.

Wat gebeurt er als de buitentemperatuur extreem hoog is? Blijft PCM-koeling dan effectief?

PCM-koeling werkt op basis van een intern faseovergangsprincipe rond een werktemperatuur van circa 25°C en is daarmee minder afhankelijk van de buitentemperatuur dan conventionele luchtgekoelde systemen. De thermische buffercapaciteit van de PCM-panelen zorgt ervoor dat het systeem ook bij piekbelasting of warme periodes een stabiele binnentemperatuur handhaaft. Wel is het belangrijk dat de warmteafvoer van het systeem correct is gedimensioneerd op de specifieke omgevingsomstandigheden, iets wat tijdens de technische beoordeling wordt meegenomen.

Hoe wordt de koelcapaciteit bepaald die ik nodig heb voor mijn technische ruimte?

De benodigde koelcapaciteit wordt bepaald op basis van de totale warmtelast in uw technische ruimte, die bestaat uit de warmteproductie van alle aanwezige apparatuur, verlichting en eventuele externe warmtebronnen zoals zoninstaling. Een adviseur brengt deze warmtelast in kaart via een technische beoordeling ter plaatse en vertaalt dit naar de juiste combinatie van 3 kW- en 6 kW-units, of een maatwerkoplossing voor grotere toepassingen. Het is verstandig hierbij ook rekening te houden met toekomstige groei in IT-belasting, zodat het systeem niet direct op zijn maximum draait.

Is PCM-koeling ook geschikt als de warmtelast in mijn ruimte sterk wisselt gedurende de dag?

Ja, en dit is zelfs een omgeving waarin PCM-koeling bijzonder goed presteert. De Phase Change Materials fungeren als een thermische buffer: ze absorberen warmtepieken op momenten van hoge belasting en geven die energie gecontroleerd af wanneer de belasting lager is. Dit maakt het systeem ideaal voor omgevingen met wisselende IT-workloads, zoals ruimtes met batch-verwerking, AI-trainingstaken of variabele serverbelasting gedurende de dag.

Wat zijn de meest voorkomende fouten bij de aanschaf van koeling voor een serverruimte of technische ruimte?

Een veelgemaakte fout is het dimensioneren van de koeling op de huidige warmtelast zonder rekening te houden met toekomstige groei, waardoor het systeem al snel tekortschiet. Daarnaast kijken veel organisaties alleen naar de aanschafprijs in plaats van de totale eigendomskosten over de levensduur, waardoor de structureel hogere energiekosten van conventionele systemen worden onderschat. Tot slot wordt de noodzaak van noodkoeling bij stroomuitval regelmatig over het hoofd gezien, terwijl dit voor bedrijfskritische omgevingen een absolute basisvereiste is.

Hoe vraag ik de EIA-regeling aan voor een PCM-koelinstallatie en waar moet ik op letten?

De EIA-regeling (Energie-investeringsaftrek) moet worden aangevraagd via de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) en dit dient te gebeuren vóór het plaatsen van de definitieve opdracht voor de installatie. PCM-koeltechnologie is erkend als energiebesparende maatregel op de Energielijst van de Nederlandse overheid, wat de aanvraag vereenvoudigt. Duraflow begeleidt klanten actief bij dit proces, zodat u geen recht op fiscaal voordeel misloopt door een procedurele fout of te late aanmelding.

Gerelateerde artikelen