PCM-koeling is geschikt voor een serverruimte wanneer er sprake is van een structurele koelbehoefte in een ruimte met een stabiel warmteprofiel, zoals een MER-, SER- of UPS-ruimte. De technologie werkt het meest effectief in omgevingen waar continue temperatuurbeheersing essentieel is, maar waarbij het energieverbruik van conventionele koelinstallaties als onwenselijk hoog wordt ervaren. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over wanneer en voor wie PCM-koeling de juiste keuze is.
Welke omstandigheden maken PCM-koeling effectief in een serverruimte?
PCM-koeling is effectief in een serverruimte wanneer de warmtebelasting redelijk constant is en de ruimte goed geïsoleerd is. Phase Change Materials werken als een thermische buffer: ze nemen warmte op wanneer de temperatuur stijgt en geven die energie gecontroleerd af wanneer de omgeving afkoelt. Dit principe werkt het best in omgevingen met een voorspelbaar warmteprofiel.
Concrete omstandigheden die PCM-koeling effectief maken:
- Een ruimtetemperatuur die structureel rond de 25 °C schommelt
- Een continue warmteproductie door actieve IT-apparatuur
- Een goed geïsoleerde ruimte zonder grote thermische verliezen
- Een stabiele luchtcirculatie die de warmte naar de PCM-panelen leidt
- Aanvoerlucht met een temperatuur van maximaal circa 27 tot 28 °C
Wanneer aan deze voorwaarden wordt voldaan, kan het systeem zijn volledige potentieel benutten. De PCM-panelen nemen de warmte passief op via faseovergang, waarbij de ventilatoren zorgen voor de luchtcirculatie. Dat minimaliseert het elektrisch aansluitvermogen aanzienlijk ten opzichte van traditionele koelinstallaties.
Tot 90% besparen op koeling?
Ontdek in een vrijblijvend gesprek wat PCM-koeling voor uw serverruimte of datacenter kan betekenen.
Hoe verschilt PCM-koeling van traditionele koeling voor serverruimtes?
Het grootste verschil tussen PCM-koeling en conventionele koelinstallaties zit in de manier waarop warmte wordt verwerkt. Traditionele koelsystemen gebruiken compressoren, synthetische koudemiddelen en chillers om actief koude lucht te produceren. PCM-koeling slaat thermische energie op in materialen die van fase wisselen, zonder mechanische compressie of chemische koudemiddelen.
Dit verschil heeft directe praktische gevolgen:
- Energieverbruik: Conventionele koeling vraagt continu veel elektrisch vermogen. PCM-koeling reduceert dit drastisch, omdat alleen ventilatoren elektrisch worden aangedreven.
- Koudemiddelen: Traditionele systemen maken gebruik van synthetische koudemiddelen. PCM-systemen werken uitsluitend met niet-giftige, milieuvriendelijke zouthydraten.
- Onderhoud: Compressoren en koelmiddelcircuits vereisen regelmatige inspectie. Een PCM-installatie heeft nauwelijks bewegende delen, waardoor het onderhoudsinterval uitzonderlijk lang is.
- Betrouwbaarheid bij stroomuitval: PCM-units kunnen direct worden aangesloten op een UPS-systeem, zodat koeling ook bij stroomuitval zonder vertraging doorwerkt.
Een ander belangrijk onderscheid is de levensduur. De PCM-panelen gaan minimaal 40 jaar mee en het systeem als geheel is demontabel en herbruikbaar. Dat maakt het niet alleen duurzamer, maar ook financieel aantrekkelijker op de lange termijn.
Voor welke ruimtetypen is een PCM Power Unit het meest geschikt?
Een PCM Power Unit is het meest geschikt voor bedrijfskritische technische ruimtes waar een stabiele temperatuur en luchtvochtigheid onmisbaar zijn. Denk aan ruimtes die continu warmte produceren door actieve apparatuur en waarbij uitval of temperatuurpieken directe operationele risico’s met zich meebrengen.
De meest geschikte ruimtetypen zijn:
- MER-ruimtes (Main Equipment Rooms): Serverruimtes met hoge en continue warmtebelasting door IT-apparatuur
- SER-ruimtes (Secondary Equipment Rooms): Ondersteunende technische ruimtes met actieve netwerkapparatuur
- UPS-ruimtes: Ruimtes met noodstroominstallaties die warmte genereren
- HVK-ruimtes (Hoogvermogenskasten): Omgevingen met elektrische schakelkasten en vermogenselektronica
- MCC-ruimtes (Motor Control Centers): Industriële omgevingen met aandrijftechniek en besturingsapparatuur
De units zijn beschikbaar in standaardvermogens van 3 kW en 6 kW en kunnen modulair worden gecombineerd voor een hogere koelcapaciteit. Voor grotere toepassingen is volledig maatwerk mogelijk, zoals de 120 kW PCM-koelinstallatie die speciaal is ontwikkeld voor high-density AI-, storage- en datacenteromgevingen.
Wat zijn de financiële voordelen van PCM-koeling voor bedrijven?
De financiële voordelen van PCM-koeling voor bedrijven zijn aanzienlijk en komen voort uit drie bronnen: een sterk verlaagd energieverbruik, minimale onderhoudskosten en fiscale voordelen via de EIA-regeling. De terugverdientijd bedraagt in de praktijk minder dan vijf jaar, waarna de besparingen volledig ten goede komen aan de organisatie.
Concreet levert PCM-koeling de volgende financiële voordelen op:
- Energiebesparing: Het energieverbruik daalt gemiddeld met meer dan 90% ten opzichte van conventionele koelinstallaties. Dit vertaalt zich direct in een lagere energierekening.
- Vermogensreductie: PCM-koeling verlaagt niet alleen het aantal kilowatturen, maar ook het opgenomen vermogen in kilowatts. Dit helpt bij netcongestieproblematiek en kan capaciteitskosten verlagen.
- EIA-regeling: De technologie is erkend door de Nederlandse overheid als energiebesparende maatregel. Organisaties kunnen gebruikmaken van de Energie-investeringsaftrek, wat de initiële investering fiscaal aantrekkelijker maakt.
- Lage onderhoudskosten: Door het minimale aantal bewegende delen is een eerste inspectiebeurt voor de ventilatoren pas nodig na minimaal 50.000 vollastdraaiuren.
- Lange levensduur: Met een technische levensduur van minimaal 40 jaar voor de PCM-panelen en een productgarantie van 25 jaar worden vervangingskosten sterk beperkt.
Wanneer is PCM-koeling géén geschikte oplossing?
PCM-koeling is niet geschikt in situaties waar de warmtebelasting sterk fluctueert, de aanvoerlucht te warm is, of de ruimte onvoldoende geïsoleerd is. In die gevallen kan het systeem de warmte niet efficiënt opnemen en afgeven, wat de prestaties negatief beïnvloedt.
Specifieke situaties waarin PCM-koeling minder geschikt is:
- Ruimtes met een aanvoerluchttemperatuur die structureel boven de 27 tot 28 °C ligt
- Omgevingen met een zeer wisselende en onvoorspelbare warmteproductie
- Ruimtes zonder voldoende luchtcirculatie of met een luchtcapaciteit die lager is dan circa 2.600 m³/h voor een unit van 6 kW
- Situaties waarbij de koelcapaciteit van het gebouwbeheersysteem onvoldoende aansluiting biedt voor integratie
- Tijdelijke of mobiele installaties waarbij demontage en verplaatsing op korte termijn nodig zijn
Het is altijd verstandig om vooraf een technische beoordeling te laten uitvoeren. Daarin worden ventilatiehoeveelheden, drukverhoudingen in het kanaalnet, de beschikbare luchtcapaciteit en het warmteprofiel van de ruimte in kaart gebracht. Dit is werk dat bij een installateur of technisch adviseur ligt.
Hoe weet je of jouw serverruimte klaar is voor PCM-koeling?
Je serverruimte is klaar voor PCM-koeling wanneer de technische randvoorwaarden op orde zijn en de koelbehoefte structureel en voorspelbaar is. Een eenvoudige manier om dit te beoordelen is door een aantal concrete vragen te beantwoorden over de ruimte, de apparatuur en de bestaande installaties.
Stel jezelf de volgende vragen:
- Is de ruimte goed geïsoleerd en relatief luchtdicht?
- Is de warmteproductie van de aanwezige apparatuur redelijk constant en voorspelbaar?
- Is er voldoende luchtcirculatie mogelijk, met een capaciteit van minimaal 2.600 m³/h per unit van 6 kW?
- Ligt de aanvoerluchttemperatuur structureel onder de 27 tot 28 °C?
- Is er een UPS-systeem aanwezig waarop de koeling kan worden aangesloten?
- Is er een gebouwbeheersysteem beschikbaar voor centrale aansturing via Modbus?
Als je de meeste van deze vragen bevestigend kunt beantwoorden, is de kans groot dat PCM-koeling een passende oplossing is voor jouw situatie. Een definitieve beoordeling vraagt altijd om een technische intake waarbij de specifieke omstandigheden van de ruimte worden doorgelicht door een installateur of adviseur.
Hoe Duraflow helpt bij de koeling van jouw serverruimte
Wij bij Duraflow ontwikkelen en leveren PCM Power Units die speciaal zijn ontworpen voor bedrijfskritische omgevingen zoals serverruimtes, MER-, SER-, UPS-, HVK- en MCC-ruimtes. Onze aanpak is altijd maatwerk: we brengen de technische situatie van jouw ruimte in kaart en adviseren welke configuratie het beste past.
Wat wij concreet bieden:
- PCM Power Units in standaardvermogens van 3 kW en 6 kW, modulair combineerbaar
- Maatwerkkoeloplossingen voor grotere toepassingen, tot en met 120 kW en hoger
- Directe aansluiting op UPS-systemen voor gegarandeerde koeling bij stroomuitval
- Koppeling met gebouwbeheersystemen via Modbus voor centrale storingsmelding
- Ondersteuning bij de aanvraag van de EIA-regeling voor fiscaal voordeel
- Een systeem zonder synthetische koudemiddelen, met een technische levensduur van minimaal 40 jaar
Ben je benieuwd of PCM-koeling geschikt is voor jouw serverruimte of datacenter? Neem contact met ons op en we kijken samen naar de mogelijkheden.
Veelgestelde vragen
Hoe lang duurt de installatie van een PCM Power Unit in een bestaande serverruimte?
De installatietijd van een PCM Power Unit is in de meeste gevallen relatief kort, vaak binnen één of twee dagen te realiseren, mits de technische randvoorwaarden zoals luchtcirculatie en aansluiting op een UPS-systeem al aanwezig zijn. Omdat het systeem geen koudemiddelcircuit of compressor heeft, vervalt een groot deel van de complexe installatiewerkzaamheden die bij traditionele koeling komen kijken. Een gecertificeerde installateur kan de unit aansluiten op het bestaande kanaalnet en het gebouwbeheersysteem zonder langdurige bedrijfsonderbreking.
Kan PCM-koeling worden gecombineerd met een bestaande conventionele koelinstallatie?
Ja, PCM-koeling kan in veel gevallen worden ingezet als aanvulling op of gedeeltelijke vervanging van een bestaande koelinstallatie. Dit is een veelgekozen aanpak wanneer de huidige installatie overbelast raakt of wanneer een organisatie stapsgewijs wil overstappen naar een energiezuiniger systeem. De PCM-units nemen een deel van de koellast over, waardoor de conventionele installatie minder uren draait en het totale energieverbruik daalt. Een technische intake bepaalt welke combinatie het meest efficiënt is voor jouw specifieke situatie.
Wat gebeurt er met de PCM-panelen als de ruimtetemperatuur langdurig te hoog blijft?
Als de aanvoerluchttemperatuur structureel boven de 27 à 28 °C blijft, raken de PCM-panelen volledig geladen en kunnen ze geen extra warmte meer opnemen via faseovergang. Het systeem verliest dan zijn bufferende werking en biedt onvoldoende koelcapaciteit voor de ruimte. De panelen zelf raken hierdoor niet beschadigd, maar de situatie geeft wel aan dat de technische randvoorwaarden niet op orde zijn en dat aanvullende maatregelen nodig zijn, zoals betere isolatie of aanpassing van de luchttoevoer.
Is PCM-koeling ook geschikt voor kleinere serverruimtes of netwerkkastjes?
PCM Power Units zijn beschikbaar vanaf 3 kW en zijn daarmee ook inzetbaar in kleinere technische ruimtes, zoals secundaire serverruimtes of SER-ruimtes met een beperkt aantal actieve apparaten. Voor zeer kleine netwerkkastjes of enkelvoudige patch-kasten is een volledige PCM-unit doorgaans niet proportioneel, maar zodra er sprake is van een afzonderlijke technische ruimte met continue warmteproductie, is PCM-koeling ook op kleinere schaal een serieuze optie. Overleg met een technisch adviseur helpt om de juiste dimensionering te bepalen.
Welke onderhoudswerkzaamheden zijn periodiek nodig aan een PCM-koelinstallatie?
Het onderhoud aan een PCM-koelinstallatie is minimaal vergeleken met conventionele koelsystemen. De eerste inspectiebeurt van de ventilatoren is pas nodig na minimaal 50.000 vollastdraaiuren, wat in de praktijk neerkomt op vele jaren ononderbroken gebruik. Er zijn geen compressoren, koudemiddelcircuits of filters die regelmatig vervangen of gecontroleerd moeten worden. Een periodieke visuele inspectie en het controleren van de elektrische aansluitingen en Modbus-koppeling zijn in de meeste gevallen voldoende om de installatie in optimale conditie te houden.
Hoe verloopt het aanvragen van de EIA-regeling voor een PCM-koelinstallatie?
De EIA-regeling (Energie-investeringsaftrek) moet worden aangevraagd vóór het plaatsen van een definitieve order, via het eLoket van RVO (Rijksdienst voor Ondernemend Nederland). PCM-koeling staat erkend op de Energielijst als kwalificerende maatregel, wat betekent dat de investering in aanmerking komt voor een fiscale aftrek op de winst. Duraflow ondersteunt klanten bij dit proces en kan de benodigde technische documentatie aanleveren die nodig is voor een succesvolle aanvraag.
Wat is het verschil tussen een PCM Power Unit van 3 kW en 6 kW, en hoe kies ik de juiste capaciteit?
Het verschil zit primair in de koelcapaciteit en de bijbehorende vereiste luchtcapaciteit: een unit van 6 kW vereist een minimale luchtcapaciteit van circa 2.600 m³/h, terwijl een unit van 3 kW geschikt is voor ruimtes met een lagere warmtebelasting en luchtdoorvoer. De juiste keuze hangt af van de totale warmteproductie van de aanwezige apparatuur, de afmetingen van de ruimte en de beschikbare luchtcirculatie. Wanneer de koelbehoefte de capaciteit van één unit overstijgt, kunnen meerdere units modulair worden gecombineerd om tot de gewenste totaalcapaciteit te komen.
