Datacenters hebben een aantal serieuze nadelen: ze verbruiken enorme hoeveelheden energie, stoten warmte en broeikasgassen uit, en brengen operationele risico’s met zich mee, zoals oververhitting en uitval. Vooral de koeling van datacenters is verantwoordelijk voor een groot deel van het totale energieverbruik en de bijbehorende kosten. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over de nadelen van datacenters en laten we zien hoe organisaties deze uitdagingen kunnen aanpakken.
Hoeveel energie verbruiken datacenters eigenlijk?
Datacenters behoren tot de meest energie-intensieve gebouwen ter wereld. De servers, netwerkapparatuur en opslagsystemen draaien continu op vol vermogen, en een groot deel van de opgewekte warmte moet actief worden afgevoerd. Daardoor kan de koelinfrastructuur in een traditioneel datacenter evenveel energie verbruiken als de IT-apparatuur zelf.
De wereldwijde groei van Artificial Intelligence, high-performance computing en data-intensieve applicaties stuwt dit verbruik in 2026 naar recordhoogte. AI-workloads vragen significant meer rekenkracht dan traditionele toepassingen, wat leidt tot een hogere warmtedichtheid per rack en een grotere koelbehoefte per vierkante meter vloeroppervlak.
Voor organisaties die zelf een serverruimte of MER-ruimte beheren, vertaalt dit zich direct naar een hoge energierekening. Hoe groter de IT-belasting, hoe meer de koeling moet compenseren. En bij traditionele koelsystemen die werken met compressoren en synthetische koudemiddelen, loopt dat vermogen snel op.
Wat zijn de milieugevolgen van traditionele datacenterkoeling?
Traditionele datacenterkoeling heeft een aanzienlijke milieu-impact, en dat zit niet alleen in het energieverbruik. Klassieke koelsystemen maken gebruik van synthetische koudemiddelen die bij lekkage of vervanging vrijkomen in de atmosfeer. Deze stoffen hebben een sterk broeikaseffect, soms vele malen groter dan CO₂.
Daarnaast verbruiken sommige koeltechnieken grote hoeveelheden water voor verdamping of koeltorens. In regio’s met waterschaarste is dit een groeiend probleem. Ook de productie en het periodieke onderhoud van compressoren, chillers en condensors brengen een materiaalvoetafdruk met zich mee.
Voor organisaties met ESG-doelstellingen of milieucertificeringen vormt dit een concreet knelpunt. De keuze voor het koelsysteem is daarmee niet alleen een technische beslissing, maar ook een strategische.
Tot 90% besparen op koeling?
Ontdek in een vrijblijvend gesprek wat PCM-koeling voor uw serverruimte of datacenter kan betekenen.
Welke operationele risico’s brengen datacenters met zich mee?
De grootste operationele risico’s in een datacenter hangen samen met oververhitting, stroomuitval en systeemfalen. Wanneer de koeling uitvalt, kan de temperatuur in een serverruimte binnen enkele minuten oplopen tot niveaus waarbij apparatuur automatisch afschakelt of beschadigd raakt. Dit soort uitval kan leiden tot dataverlies, productiestilstand en reputatieschade.
Traditionele koelsystemen met compressoren en bewegende delen zijn gevoelig voor storingen, zeker bij intensief gebruik. Een defecte koelunit in een kritieke omgeving is dan ook geen theoretisch risico, maar een reëel bedrijfsrisico waarmee facility managers en IT-verantwoordelijken rekening moeten houden.
Andere operationele risico’s zijn:
- Enkelvoudige storingspunten: als er geen redundantie is ingebouwd, valt bij één defect de volledige koeling uit
- Onderhoudsgevoeligheid: compressoren, filters en koudemiddelcircuits vereisen regelmatig onderhoud en inspectie
- Netafhankelijkheid: bij stroomuitval stopt conventionele koeling direct, tenzij een UPS-koppeling aanwezig is
- Vochtigheidsschommelingen: te droge of te vochtige lucht beschadigt elektronische componenten en verhoogt de kans op statische ontlading
Waarom zijn de energiekosten van datacenters zo hoog?
De energiekosten van datacenters zijn hoog omdat de infrastructuur continu in bedrijf is, koeling niet kan worden uitgeschakeld en traditionele koelsystemen relatief veel vermogen vragen. Het gaat daarbij niet alleen om kilowatturen, maar ook om het opgenomen piekvermogen, dat bepalend is voor de nettarieven die een organisatie betaalt.
Een datacenter of serverruimte heeft twee grote energieverbruikers: de IT-apparatuur zelf en de koelinstallatie. Bij conventionele koeling met compressoren kan de verhouding tussen IT-vermogen en koelvermogen dicht bij één liggen. Dat betekent dat voor elke kilowatt die de servers verbruiken, bijna een kilowatt extra nodig is om de warmte af te voeren.
Bovendien neemt het vermogensverbruik toe naarmate de warmtebelasting stijgt, zoals bij AI-workloads en high-density opstellingen. Organisaties die hun IT-infrastructuur uitbreiden zonder de koeling te herzien, zien hun energierekening navenant stijgen.
Hoe kunnen datacenters hun nadelen verminderen?
Datacenters kunnen hun nadelen verminderen door te investeren in efficiëntere koeltechnologie, redundantie in te bouwen en de warmtebelasting per rack beter te beheersen. De keuze van het koelsysteem heeft daarbij de grootste impact op zowel energieverbruik als operationele betrouwbaarheid.
Concrete stappen die organisaties kunnen zetten:
- Vervang verouderde koelsystemen door technologie die geen compressoren of synthetische koudemiddelen gebruikt
- Zorg voor redundantie zodat een storing in één koelunit niet leidt tot uitval van de volledige klimaatbeheersing
- Koppel de koeling aan een UPS zodat klimaatbeheersing ook bij stroomuitval gegarandeerd doorloopt
- Monitor temperatuur en luchtvochtigheid continu en stel alarmgrenzen in voor vroege signalering van afwijkingen
- Bekijk fiscale mogelijkheden zoals de EIA-regeling (Energie-investeringsaftrek) om de terugverdientijd van een investering te verkorten
Door koeling te benaderen als een strategisch onderdeel van de infrastructuur, en niet als een bijzaak, kunnen organisaties de operationele risico’s aanzienlijk beperken en tegelijkertijd de energiekosten structureel verlagen.
Hoe Duraflow helpt bij de koeling van datacenters
Wij bij Duraflow hebben een koeloplossing ontwikkeld die de nadelen van traditionele datacenterkoeling direct aanpakt. Onze PCM Power Units werken op basis van Phase Change Materials: een technologie waarbij zouthydraten thermische energie opnemen en afgeven tijdens hun faseovergang, zonder compressoren, zonder synthetische koudemiddelen en zonder waterverbruik.
Dit levert concrete voordelen op voor organisaties met serverruimtes, MER-ruimtes, SER-, UPS-, HVK- en MCC-ruimtes:
- Gemiddeld meer dan 90% energiebesparing ten opzichte van conventionele koeling
- Directe koppeling aan een UPS-systeem voor gegarandeerde koeling bij stroomuitval
- Modulair en schaalbaar ontwerp, inpasbaar in bestaande infrastructuur
- Nagenoeg onderhoudsvrij door minimale bewegende delen
- Productgarantie van 25 jaar op het PCM-energieopslagmateriaal
- Erkend door de Nederlandse overheid als energiebesparende maatregel, waardoor de EIA-regeling van toepassing kan zijn
Wij zijn trots op het feit dat wij de eerste 120 kW PCM-koelinstallatie ter wereld hebben ontwikkeld, specifiek voor high-density AI-, storage- en datacenteromgevingen. Bent u benieuwd wat onze oplossing voor uw situatie kan betekenen? Neem contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek.
Veelgestelde vragen
Wat is de terugverdientijd van een efficiënter koelsysteem voor een serverruimte?
De terugverdientijd hangt af van de huidige energiekosten, de omvang van de IT-belasting en het gekozen koelsysteem. Bij een besparing van meer dan 90% op koelenergie kan de investering in veel gevallen binnen twee tot vijf jaar worden terugverdiend. Door gebruik te maken van de EIA-regeling (Energie-investeringsaftrek) kan de terugverdientijd verder worden verkort, omdat een deel van de investering fiscaal aftrekbaar is.
Hoe weet ik of mijn huidige koeloplossing voldoende capaciteit heeft voor AI-workloads?
Een goede indicatie is de warmtedichtheid per rack: traditionele koelsystemen zijn ontworpen voor 3 tot 5 kW per rack, terwijl AI-servers gemakkelijk 10 tot 30 kW of meer per rack kunnen genereren. Als uw koelinstallatie niet is gedimensioneerd op deze hogere warmtebelasting, loopt u het risico op oververhitting en onverwachte uitval. Laat een thermische analyse uitvoeren door een specialist voordat u AI-hardware in een bestaande ruimte plaatst.
Wat moet ik doen als mijn serverruimte geen redundante koeling heeft?
Begin met het in kaart brengen van het risico: hoe lang kan uw apparatuur zonder koeling draaien voordat de temperatuur kritieke niveaus bereikt? Op basis daarvan kunt u bepalen welke vorm van redundantie noodzakelijk is, zoals een tweede koelunit of een systeem met ingebouwde thermische bufferwerking. Een modulaire koeloplossing biedt hier voordelen, omdat extra capaciteit stapsgewijs kan worden toegevoegd zonder de bestaande infrastructuur volledig te vervangen.
Zijn er specifieke normen of certificeringen waaraan datacenterkoeling moet voldoen?
In Nederland en Europa gelden verschillende normen en richtlijnen voor datacenterkoeling, waaronder de EN 50600-serie voor datacenterfaciliteiten en de F-gassenverordening die het gebruik van bepaalde synthetische koudemiddelen aan banden legt. Organisaties met ISO 14001- of ISO 50001-certificering moeten aantonen dat zij milieu- en energieprestaties actief beheren, wat directe gevolgen heeft voor de keuze van het koelsysteem. Raadpleeg een gecertificeerde installateur om te controleren of uw huidige installatie aan de geldende eisen voldoet.
Kan ik een energiezuiniger koelsysteem integreren in een bestaande serverruimte zonder grote verbouwing?
Ja, dat is in veel gevallen mogelijk, mits het nieuwe systeem modulair is ontworpen en aansluit op de bestaande elektrische en bouwkundige infrastructuur. Moderne koeloplossingen zoals PCM-gebaseerde systemen zijn compact en kunnen worden geïntegreerd zonder ingrijpende aanpassingen aan de ruimte. Het is wel verstandig om vooraf een technische quickscan te laten uitvoeren om te beoordelen of de huidige ruimte-indeling, stroomvoorziening en luchtstroompatronen compatibel zijn met de nieuwe oplossing.
Wat is het verschil tussen een PUE-waarde van 2,0 en 1,2, en wat betekent dat voor mijn energierekening?
PUE staat voor Power Usage Effectiveness en geeft aan hoeveel totale energie een datacenter verbruikt ten opzichte van het pure IT-verbruik. Een PUE van 2,0 betekent dat voor elke kilowatt IT-vermogen nog eens een kilowatt extra wordt verbruikt aan koeling en overige infrastructuur. Bij een PUE van 1,2 is dat slechts 0,2 kW extra, wat bij een gemiddelde serverruimte van 10 kW IT-belasting en een elektriciteitsprijs van €0,25 per kWh al snel een besparing van meer dan €17.500 per jaar kan opleveren.
Hoe houd ik de luchtvochtigheid in mijn serverruimte onder controle naast de temperatuur?
Luchtvochtigheid wordt bij voorkeur gehouden tussen 40% en 60% relatieve vochtigheid, conform de ASHRAE-richtlijnen voor datacenters. Te lage vochtigheid verhoogt het risico op elektrostatische ontlading, terwijl te hoge vochtigheid condensatie en corrosie kan veroorzaken. Combineer uw koeloplossing met een geïntegreerd monitoring- en beheersysteem dat zowel temperatuur als luchtvochtigheid continu meet en alarmeert bij afwijkingen buiten de ingestelde bandbreedtes.
