PCM-koeleenheid in serverruimte met zwarte serverrekken en blauwe indicatielampjes op de achtergrond.

Wanneer is PCM-koeling geschikt voor een MER- of SER-ruimte?

Debbie Meijer ·

PCM-koeling is geschikt voor een MER- of SER-ruimte wanneer de ruimte een stabiele, continue koelbehoefte heeft en er weinig extreme pieken in warmteproductie zijn. Het systeem werkt het best in omgevingen waar de warmtelast voorspelbaar is en waar betrouwbaarheid, lage onderhoudskosten en energiebesparing prioriteit hebben. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over de toepasbaarheid, werking en financiële voordelen van PCM-koeling in technische ruimtes.

Welke omstandigheden maken PCM-koeling geschikt voor technische ruimtes?

PCM-koeling is het meest geschikt voor technische ruimtes met een constante en voorspelbare warmteproductie, zoals actieve serverruimtes, schakelkastruimtes en telecominstallaties. De technologie werkt optimaal wanneer de temperatuur in de ruimte niet continu en sterk fluctueert, maar eerder geleidelijk stijgt en daalt gedurende de dag.

De kern van het systeem is thermische energieopslag via Phase Change Materials: zouthydraten die warmte opnemen wanneer ze van vast naar vloeibaar overgaan, en warmte afgeven bij de omgekeerde faseovergang. Dit maakt het systeem bijzonder effectief in ruimtes waar een stabiele temperatuur rond de 25 °C essentieel is voor de werking van apparatuur.

Geschikte omstandigheden zijn onder andere:

  • Een ruimte met een continue warmtelast van actieve IT- of elektrische apparatuur
  • Een omgeving waar betrouwbaarheid en beschikbaarheid van koeling kritiek zijn
  • Situaties waarbij directe aansluiting op een UPS-systeem gewenst is voor koeling bij stroomuitval
  • Ruimtes waar geluidsniveau een aandachtspunt is, omdat het systeem zonder compressor werkt
  • Locaties waar onderhoud moeilijk planbaar is of zo beperkt mogelijk moet zijn

Tot 90% besparen op koeling?

Ontdek in een vrijblijvend gesprek wat PCM-koeling voor uw serverruimte of datacenter kan betekenen.

Neem contact op

Hoe werkt PCM-koeling anders dan traditionele koeling in een serverruimte?

Traditionele koeling in een serverruimte maakt gebruik van compressoren, koudemiddelen en chillers om warmte actief af te voeren. PCM-koeling werkt fundamenteel anders: het systeem slaat thermische energie op in materiaal dat van fase wisselt, en geeft die energie gecontroleerd vrij. Er zijn geen compressoren of synthetische koudemiddelen nodig: alleen ventilatoren zorgen voor de luchtcirculatie.

Dit verschil heeft directe gevolgen voor het energieverbruik. Traditionele koelinstallaties verbruiken doorlopend veel elektrisch vermogen, ook wanneer de koelbehoefte relatief laag is. PCM-koeling verbruikt alleen stroom voor de ventilatoren, wat het opgenomen vermogen aanzienlijk verlaagt. Dat is niet alleen gunstig voor de energierekening, maar ook voor de belasting op de elektrotechnische infrastructuur, wat relevant is voor organisaties die te maken hebben met netcongestie.

Een ander belangrijk verschil is de werking bij stroomuitval. Doordat de PCM Power Unit direct op een UPS-systeem kan worden aangesloten, blijft de koeling actief zonder onderbreking. Bij traditionele koelinstallaties is dit technisch complexer en duurder om te realiseren. Bovendien werkt het PCM-systeem via een master-slavekoppeling: als één unit uitvalt, blijven de overige units gewoon operationeel.

Voor welke ruimtes naast MER en SER is PCM-koeling nog meer toepasbaar?

Naast MER- en SER-ruimtes is PCM-koeling toepasbaar in alle technische ruimtes waar warmtegevoelige apparatuur continu beschermd moet worden tegen te hoge temperaturen. De technologie is specifiek ontwikkeld voor bedrijfskritische omgevingen en leent zich voor een breed scala aan toepassingen.

Ruimtes waarvoor PCM-koeling geschikt is:

  • UPS-ruimtes: Ononderbroken stroomvoorziening vereist stabiele temperatuurbeheersing om batterijdegradatie te voorkomen
  • HVK-ruimtes (hoogvermogenskasten): Elektrische schakelinstallaties produceren aanzienlijke warmte die continu moet worden afgevoerd
  • MCC-ruimtes (Motor Control Centers): Aandrijftechniek en motorbesturing vragen om betrouwbare klimaatbeheersing
  • Datacenter- en AI-omgevingen: High-density computing en storage genereren hoge warmtelasten die vragen om schaalbare koeloplossingen
  • Telecomkasten en -ruimtes: Actieve netwerkapparatuur is gevoelig voor temperatuurschommelingen en vereist continue bescherming

De PCM Power Units zijn beschikbaar in standaardvermogens van 3 kW en 6 kW en kunnen modulair worden gecombineerd voor grotere koelcapaciteiten. Voor high-density toepassingen bieden we ook volledig maatwerk luchtbehandelingsunits aan.

Wanneer is PCM-koeling juist niet de beste keuze?

PCM-koeling is niet de beste keuze wanneer een ruimte te maken heeft met zeer hoge en onvoorspelbare warmtepieken die de thermische opslagcapaciteit van het systeem overstijgen. Ook in omgevingen waar de aanvoerlucht structureel warmer is dan circa 27 tot 28 graden Celsius, werkt het systeem minder effectief.

Andere situaties waarbij PCM-koeling minder passend kan zijn:

  • Ruimtes met een luchtcapaciteitsbehoefte die buiten het beschikbare modulaire bereik valt en waarbij maatwerk niet haalbaar is
  • Omgevingen waar de warmtelast extreem variabel is en het systeem geen kans krijgt om de PCM-panelen voldoende op te laden tijdens daluren
  • Situaties waarbij de bestaande bouwkundige of installatietechnische infrastructuur geen ruimte biedt voor plaatsing van de units

Een goede beoordeling vooraf is daarom essentieel. Het is altijd verstandig om een technisch adviseur of installateur te laten vaststellen of de ruimtecondities (waaronder warmtelast, luchttemperatuur en beschikbare ruimte) aansluiten bij wat het systeem kan leveren.

Welke financiële voordelen zijn er bij de aanschaf van PCM-koeling?

De aanschaf van een PCM-koelinstallatie biedt meerdere financiële voordelen, waarvan de lagere energierekening het meest direct merkbaar is. Doordat het systeem geen compressor gebruikt, ligt het energieverbruik aanzienlijk lager dan bij traditionele koelinstallaties. In de praktijk kan dit oplopen tot tienduizenden euro’s per jaar, afhankelijk van de omvang van de installatie.

Daarnaast zijn er fiscale voordelen. De technologie is door de Nederlandse overheid erkend als officiële energiebesparende maatregel, waardoor organisaties in aanmerking kunnen komen voor de Energie-investeringsaftrek (EIA). Dit fiscale instrument verlaagt de effectieve investeringskosten en verkort de terugverdientijd. In sommige gevallen is er zelfs geen initiële investering nodig.

Verder zijn er indirecte financiële voordelen:

  • Nauwelijks onderhoudskosten door het ontbreken van bewegende delen (behalve de ventilatoren)
  • Een technische levensduur van minimaal 25 jaar voor het systeem en 40 jaar voor de PCM-panelen zelf
  • Demontabel en herbruikbaar bij verhuizing of herinrichting van de ruimte
  • Lagere piekbelasting op de elektrotechnische infrastructuur, wat kosten voor netaansluiting kan reduceren

Hoe wordt bepaald welke PCM Power Unit past bij een specifieke ruimte?

De juiste PCM Power Unit voor een specifieke ruimte wordt bepaald op basis van een technische beoordeling van de warmtelast, de ruimteafmetingen, de luchtstroom en de vereiste koelcapaciteit. Zonder deze analyse is het niet mogelijk om een betrouwbare keuze te maken voor de juiste configuratie.

Bij de beoordeling spelen de volgende factoren een rol:

  1. Warmtelast van de apparatuur: Hoeveel watt of kilowatt produceren de aanwezige servers, schakelkasten of andere apparaten samen?
  2. Luchttemperatuur van de aanvoerlucht: De temperatuur van de aanvoerlucht mag maximaal circa 27 tot 28 graden Celsius bedragen voor een optimale werking van de PCM-panelen
  3. Benodigde luchtcapaciteit: Voor een PCM-unit van 6 kW is doorgaans een luchtcapaciteit van 2.600 tot 3.000 m³/h vereist
  4. Ruimtelijke mogelijkheden: Is er voldoende fysieke ruimte voor de units, en zijn er bouwkundige aanpassingen nodig?
  5. Koppeling met bestaande systemen: Kan de unit worden aangesloten op een UPS, een gebouwbeheersysteem via Modbus, of een bestaande brandblusinstallatie?
  6. Schaalvraag: Is een standaardunit van 3 of 6 kW voldoende, of is modulaire combinatie of volledig maatwerk nodig?

De installateur of technisch adviseur beoordeelt deze factoren en stelt op basis daarvan de juiste configuratie vast. Duraflow ondersteunt dit proces en zorgt voor afstemming tussen de technische eisen van de ruimte en de specificaties van de te leveren installatie.

Hoe Duraflow helpt bij het kiezen van de juiste koeling voor uw serverruimte of datacenter

Of u nu op zoek bent naar hulp bij de koeling van een serverruimte of wilt weten hoe u de juiste koeling voor uw datacenter kiest: wij denken graag met u mee. Duraflow biedt geen standaardoplossing, maar een aanpak die aansluit bij de specifieke situatie van uw technische ruimte.

Wat wij voor u doen:

  • Beoordeling van de warmtelast en ruimtecondities van uw MER-, SER-, UPS-, HVK- of MCC-ruimte
  • Advies over de juiste configuratie van PCM Power Units, van standaardunits van 3 kW tot volledig maatwerk voor grotere toepassingen
  • Begeleiding bij de EIA-aanvraag voor fiscaal voordeel op uw investering
  • Afstemming met uw installateur over technische aansluitvereisten, luchtcapaciteit en koppeling met bestaande systemen
  • Inzicht in de verwachte energiebesparing en terugverdientijd voor uw specifieke situatie

Wilt u weten of PCM-koeling geschikt is voor uw ruimte? Neem contact met ons op en we bespreken uw situatie zonder verplichtingen.

Veelgestelde vragen

Hoe lang duurt de installatie van een PCM-koelsysteem in een bestaande technische ruimte?

De installatietijd van een PCM Power Unit is over het algemeen aanzienlijk korter dan die van een traditionele koelinstallatie, omdat er geen koelleidingen, koudemiddelen of compressoropstellingen nodig zijn. In de meeste gevallen kan een standaardunit van 3 of 6 kW binnen één werkdag worden geplaatst en operationeel worden gemaakt. Bij modulaire configuraties of maatwerkunits kan de installatieduur langer zijn, afhankelijk van de bouwkundige situatie en de koppeling met bestaande systemen zoals UPS of gebouwbeheersystemen.

Wat gebeurt er als de warmtelast in mijn ruimte in de toekomst toeneemt? Kan het systeem dan worden uitgebreid?

Ja, de modulaire opzet van PCM Power Units maakt uitbreiding relatief eenvoudig. Via de master-slavekoppeling kunnen extra units worden toegevoegd aan een bestaande installatie zonder dat het gehele systeem vervangen hoeft te worden. Het is wel belangrijk om bij de initiële installatie al rekening te houden met toekomstige groei, zodat de bouwkundige en elektrotechnische infrastructuur hierop is voorbereid. Een technisch adviseur van Duraflow kan helpen bij het in kaart brengen van de groeiscenario’s.

Is PCM-koeling ook geschikt voor ruimtes zonder actieve ventilatie of met beperkte luchtcirculatie?

PCM-koeling vereist een minimale luchtcirculatie om effectief te werken, omdat de ventilatoren de warme ruimtelucht langs de PCM-panelen voeren waar de warmte wordt opgenomen. In ruimtes zonder enige luchtstroming of met een zeer beperkt volume kan het systeem minder goed presteren. In dergelijke gevallen is een aanvullende beoordeling van de luchtstroom noodzakelijk, en kan aanpassing van de ruimte-indeling of plaatsing van de unit een oplossing bieden.

Welke onderhoudswerkzaamheden zijn er periodiek nodig aan een PCM-koelinstallatie?

Doordat het systeem geen compressor of koudemiddel bevat, zijn de onderhoudsvereisten minimaal. De voornaamste periodieke werkzaamheden betreffen het controleren en eventueel reinigen van de ventilatoren en filters, en het visueel inspecteren van de PCM-panelen en elektrische aansluitingen. Een jaarlijkse inspectie is doorgaans voldoende om de betrouwbaarheid van het systeem te waarborgen. Dit staat in schril contrast met traditionele koelinstallaties, waarbij regelmatige controle van koudemiddeldruk, compressoren en leidingwerk verplicht is.

Kan ik de werking en temperatuur van het PCM-systeem op afstand monitoren?

Ja, de PCM Power Units kunnen worden gekoppeld aan een gebouwbeheersysteem (GBS) via het Modbus-protocol, wat realtime monitoring van temperatuur, systeemstatus en alarmering op afstand mogelijk maakt. Dit is met name waardevol voor onbemande technische ruimtes waar direct toezicht niet continu aanwezig is. Via het gebouwbeheersysteem kunnen afwijkingen vroegtijdig worden gesignaleerd, wat bijdraagt aan de operationele beschikbaarheid van de ruimte.

Hoe vraag ik de Energie-investeringsaftrek (EIA) aan voor mijn PCM-koelinstallatie?

De EIA-aanvraag moet worden ingediend binnen drie maanden na het aangaan van de investeringsverplichting, dus bij voorkeur direct na het plaatsen van de opdracht en niet pas na oplevering. De aanvraag verloopt via het eLoket van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). Duraflow begeleidt klanten bij dit proces en zorgt ervoor dat de installatie voldoet aan de vereisten voor opname op de Energielijst, zodat u optimaal profiteert van het fiscale voordeel.

Wat is het verschil tussen een MER-ruimte en een SER-ruimte, en heeft dit invloed op de keuze van het PCM-systeem?

Een MER-ruimte (Middenspanningsruimte) herbergt middenspanningsinstallaties en transformatoren, terwijl een SER-ruimte (Schakelaar- en Regelruimte) laagspanningsverdelers, schakelkasten en besturingsapparatuur bevat. De warmteproductie en veiligheidsklasse kunnen per ruimtetype verschillen, wat invloed heeft op de vereiste koelcapaciteit en de plaatsingsmogelijkheden van de PCM-units. Bij de technische beoordeling wordt altijd rekening gehouden met het specifieke ruimtetype en de bijbehorende normen, zodat de gekozen configuratie aansluit bij zowel de thermische als de veiligheidseisen.

Gerelateerde artikelen