Betrouwbare koeling voor een datacenter of serverruimte koop je bij gespecialiseerde leveranciers die systemen leveren die zijn ontworpen voor kritieke omgevingen. Denk aan partijen die aantoonbare ervaring hebben met bedrijfskritische IT-omgevingen, modulaire oplossingen bieden en technische ondersteuning kunnen garanderen. De keuze van het type koelsysteem is daarbij minstens zo belangrijk als de keuze van de leverancier zelf. In dit artikel beantwoorden we de meestgestelde vragen rondom koeling voor datacenters en serverruimtes, zodat je goed voorbereid een keuze kunt maken.
Welke soorten koelsystemen worden gebruikt in datacenters?
In datacenters en serverruimtes worden voornamelijk drie typen koelsystemen toegepast: traditionele compressorgestuurde koeling, vloeistofkoeling en thermische energieopslag op basis van Phase Change Materials (PCM). Elk systeem heeft een ander werkingsprincipe, een andere energiebehoefte en een andere geschiktheid voor specifieke omgevingen.
- Compressorgestuurde koeling: het meest gangbare systeem, werkt met synthetische koudemiddelen en een compressor om warmte af te voeren. Energieverbruik is hoog en onderhoud is intensief.
- Vloeistofkoeling: geschikt voor high-density omgevingen zoals AI-servers, waarbij koelvloeistof direct langs of door de apparatuur wordt geleid. Vereist complexe infrastructuur.
- PCM-koeling: een relatief nieuw type waarbij Phase Change Materials thermische energie opslaan en afgeven tijdens hun faseovergang. Geen compressor, geen synthetische koudemiddelen, en een drastisch lager energieverbruik.
De keuze tussen deze systemen hangt af van de warmtelast van de ruimte, de beschikbare elektrotechnische infrastructuur en de gewenste mate van duurzaamheid. Voor bedrijfskritische omgevingen is betrouwbaarheid bij stroomuitval een extra aandachtspunt.
Tot 90% besparen op koeling?
Ontdek in een vrijblijvend gesprek wat PCM-koeling voor uw serverruimte of datacenter kan betekenen.
Wat zijn de nadelen van traditionele koeling in een serverruimte?
Traditionele compressorgestuurde koeling heeft meerdere serieuze nadelen voor gebruik in serverruimtes. Het energieverbruik is structureel hoog, het systeem vereist regelmatig onderhoud, en de afhankelijkheid van synthetische koudemiddelen brengt zowel milieurisico’s als regelgevingsrisico’s met zich mee.
Concreet zijn de voornaamste bezwaren:
- Hoog elektrisch vermogen: compressoren verbruiken continu veel stroom, wat de energierekening jaar in jaar uit belast en druk legt op de elektrotechnische infrastructuur.
- Intensief onderhoud: bewegende delen zoals compressoren en koelmiddelcircuits slijten en vereisen periodieke inspecties en vervanging van onderdelen.
- Synthetische koudemiddelen: deze stoffen zijn onderhevig aan steeds strengere Europese regelgeving en kunnen bij lekkage schade veroorzaken.
- Kwetsbaarheid bij stroomuitval: zonder aanvullende voorzieningen stopt de koeling onmiddellijk bij een stroomonderbreking, wat risico’s oplevert voor de apparatuur.
- Beperkte schaalbaarheid: traditionele systemen zijn vaak moeilijk modulair uit te breiden naarmate de warmtelast toeneemt.
Voor organisaties die hun serverruimte of datacenter toekomstbestendig willen maken, zijn dit structurele knelpunten die de keuze voor een alternatief koelsysteem rechtvaardigen.
Hoe werkt PCM-koeling voor datacenters en serverruimtes?
PCM-koeling werkt op basis van het principe van thermische energieopslag: Phase Change Materials nemen warmte op wanneer ze van vast naar vloeibaar overgaan, en geven die warmte weer af wanneer ze terug stollen. Dit gebeurt bij een vaste werktemperatuur, vergelijkbaar met hoe ijs smelt bij 0 °C maar dan afgestemd op een werktemperatuur van circa 25 °C.
In de praktijk zijn PCM-panelen verwerkt in een zelfstandige kast, de PCM Power Unit. Ventilatoren zorgen voor luchtcirculatie langs de panelen, zodat warmte uit de ruimte wordt opgenomen door het PCM-materiaal. Wanneer de ruimtetemperatuur daalt, stolt het materiaal weer en is het klaar voor de volgende cyclus. Er zijn geen compressoren, geen koudemiddelen en geen condensors nodig.
Enkele technische kenmerken die dit systeem onderscheiden:
- De PCM-panelen zijn gemaakt van niet-giftige, milieuvriendelijke zouthydraten.
- De units zijn direct aansluitbaar op een UPS-systeem, zodat koeling ook bij stroomuitval zonder onderbreking doorwerkt.
- Via een master-slavekoppeling blijven de overige units operationeel als één unit uitvalt.
- Het systeem is aan te sluiten op gebouwbeheersystemen via Modbus voor centrale storingsmelding.
- Een eerste inspectiebeurt voor de ventilatoren is pas nodig na minimaal 50.000 vollastdraaiuren.
Dit maakt PCM-koeling bijzonder geschikt voor omgevingen waar continuïteit en betrouwbaarheid niet onderhandelbaar zijn.
Hoeveel energie bespaar je met PCM-koeling ten opzichte van traditionele koeling?
De energiebesparing van PCM-koeling ten opzichte van traditionele compressorgestuurde koeling bedraagt gemiddeld meer dan 90%. Dat verschil ontstaat doordat PCM-units geen compressor gebruiken: alleen ventilatoren verbruiken elektrisch vermogen, wat het aansluitvermogen drastisch verlaagt.
Die besparing heeft twee dimensies die beide relevant zijn voor organisaties met een grote elektrotechnische infrastructuur:
- Kilowattuurverbruik (kWh): het totale energieverbruik over een jaar daalt sterk, wat direct zichtbaar is op de energierekening.
- Opgenomen vermogen (kW): omdat het aansluitvermogen lager is, ontstaat er ruimte op de elektrotechnische infrastructuur. Dit is relevant voor organisaties die te maken hebben met netcongestie of capaciteitslimieten op hun aansluiting.
Afhankelijk van de omvang van de installatie kan de besparing oplopen tot tienduizenden euro’s per jaar. De terugverdientijd ligt doorgaans onder de vijf jaar, en via de Energie-investeringsaftrek (EIA) is een fiscaal voordeel beschikbaar dat de initiële investering verder verlaagt. De technologie is door de Nederlandse overheid erkend als officiële energiebesparende maatregel.
Waar let je op bij het kiezen van een betrouwbare koelleverancier voor een datacenter?
Bij de keuze voor een koelleverancier voor een datacenter of serverruimte zijn technische expertise, aantoonbare ervaring in kritieke omgevingen en transparantie over garanties en onderhoud de belangrijkste criteria. Een leverancier die zich richt op consumentenproducten of standaard kantoorkoeling is geen geschikte partner voor bedrijfskritische IT-infrastructuur.
Concrete punten om op te letten:
- Specialisatie in kritieke omgevingen: heeft de leverancier aantoonbare ervaring met MER-, SER-, UPS-, HVK- of MCC-ruimtes?
- Maatwerk versus standaard: kan het systeem worden afgestemd op de specifieke warmtelast en ruimte-indeling van jouw situatie?
- Continuïteit bij stroomuitval: is de koeling aansluitbaar op een UPS-systeem en werkt het systeem door zonder vertraging bij een stroomonderbreking?
- Onderhoudsvereisten: hoe intensief is het onderhoud en wat zijn de kosten over de levensduur van het systeem?
- Garanties en levensduur: wat is de productgarantie op de kerncomponenten en wat is de verwachte technische levensduur?
- Integratie met bestaande systemen: kan het systeem worden gekoppeld aan gebouwbeheersystemen, brandblusinstallaties of UPS via gangbare protocollen zoals Modbus?
- Fiscale toepasbaarheid: is het systeem erkend voor regelingen zoals de EIA?
Een leverancier die op al deze punten transparant en concreet antwoord kan geven, verdient meer vertrouwen dan een partij die alleen op prijs concurreert.
Wanneer is PCM-koeling de juiste keuze voor jouw organisatie?
PCM-koeling is de juiste keuze wanneer jouw organisatie een kritieke technische ruimte heeft met een structurele koelbehoefte, waarbij betrouwbaarheid, lage onderhoudskosten en een aanzienlijke verlaging van het energieverbruik prioriteit hebben. Het is met name geschikt voor omgevingen waar traditionele koelsystemen aan vervanging toe zijn of waar de elektrotechnische capaciteit een knelpunt vormt.
Typische situaties waarin PCM-koeling goed past:
- Serverruimtes, datacenters en MER-ruimtes met een continue warmtelast
- Omgevingen waar koeling bij stroomuitval gegarandeerd moet zijn
- Organisaties die netcongestie willen verminderen door het aansluitvermogen te verlagen
- Bedrijven die een verouderd koelsysteem willen vervangen zonder grote verbouwingen
- Organisaties met ESG-doelstellingen of milieucertificeringen waarbij energieverbruik een meetbare rol speelt
PCM-koeling is minder geschikt voor omgevingen met een zeer hoge en constante warmtelast waarvoor vloeistofkoeling technisch noodzakelijk is, of voor situaties waarbij de aanvoerlucht structureel warmer is dan circa 27 tot 28 graden Celsius. In dat geval is een technische beoordeling door een specialist noodzakelijk om te bepalen of PCM-koeling haalbaar is of dat maatwerk vereist is.
Hoe Duraflow helpt bij de koeling van jouw datacenter of serverruimte
Wij ontwikkelen en leveren PCM-koeloplossingen die specifiek zijn ontworpen voor bedrijfskritische omgevingen zoals serverruimtes, MER-, SER-, UPS-, HVK- en MCC-ruimtes. Onze PCM Power Units zijn modulair, schaalbaar en sluiten aan op bestaande infrastructuren zonder ingrijpende verbouwingen.
Wat wij bieden:
- Maatwerkkoeloplossingen afgestemd op de specifieke warmtelast en ruimte-indeling van jouw situatie
- Units beschikbaar in standaardvermogens van 3 kW en 6 kW, modulair combineerbaar voor grotere capaciteiten, tot en met volledig maatwerkluchtbehandelingsunits voor high-density omgevingen
- Directe UPS-aansluiting voor ononderbroken koeling bij stroomuitval
- Integratie met gebouwbeheersystemen via Modbus voor centrale storingsmelding
- Een technische levensduur van minimaal 25 jaar op de PCM-panelen en nagenoeg geen onderhoud gedurende de looptijd
- Ondersteuning bij de aanvraag van de EIA-regeling voor fiscaal voordeel op de investering
Wil je weten welke koeloplossing past bij jouw ruimte en situatie? Neem contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek met een van onze specialisten.
Veelgestelde vragen
Hoe lang duurt de installatie van een PCM-koelsysteem in een bestaande serverruimte?
Een PCM Power Unit kan doorgaans binnen één werkdag worden geïnstalleerd zonder dat de serverruimte volledig offline hoeft. Omdat er geen koelmiddelcircuits, condensors of complexe leidingwerk nodig zijn, is de installatie aanzienlijk minder ingrijpend dan bij traditionele koelsystemen. Wel is het verstandig om vooraf een technische beoordeling te laten uitvoeren, zodat de plaatsing en aansluiting op de bestaande UPS- en gebouwbeheerinfrastructuur optimaal worden ingepland.
Wat gebeurt er als de warmtelast in mijn serverruimte in de toekomst toeneemt?
PCM-koeling is modulair opgebouwd, wat betekent dat je eenvoudig extra units kunt toevoegen naarmate de warmtelast groeit. Via een master-slavekoppeling werken meerdere units samen als één geïntegreerd systeem, zonder dat de bestaande installatie vervangen of ingrijpend aangepast hoeft te worden. Dit maakt PCM-koeling een toekomstbestendige keuze voor organisaties die verwachten te groeien in IT-capaciteit.
Is PCM-koeling ook geschikt voor kleine serverruimtes of een enkele serverrack?
Ja, PCM-koeling is beschikbaar in standaardvermogens vanaf 3 kW, wat het ook geschikt maakt voor kleinere serverruimtes of omgevingen met een beperkt aantal racks. Juist voor kleinere ruimtes is het voordeel van de eenvoudige installatie en het lage onderhoud groot, omdat er vaak geen dedicated technisch personeel aanwezig is. Een specialist kan op basis van de warmtelast en ruimte-indeling bepalen welk vermogen en welke configuratie het beste past.
Welke onderhoudswerkzaamheden zijn er nodig aan een PCM-koelsysteem en hoe vaak?
PCM-koeling vereist aanzienlijk minder onderhoud dan traditionele compressorgestuurde systemen, omdat er geen bewegende mechanische delen zoals compressoren of koelmiddelcircuits aanwezig zijn. De ventilatoren zijn het enige onderdeel dat periodieke inspectie vereist, maar pas na minimaal 50.000 vollastdraaiuren — wat neerkomt op vele jaren normaal gebruik. De PCM-panelen zelf hebben een technische levensduur van minimaal 25 jaar en vereisen gedurende die periode nagenoeg geen onderhoud.
Kan ik de EIA-regeling combineren met andere subsidies of fiscale voordelen voor mijn koelinstallatie?
De Energie-investeringsaftrek (EIA) is in principe combineerbaar met andere fiscale regelingen, maar de exacte mogelijkheden hangen af van de specifieke situatie van jouw organisatie en de aard van de investering. Het is aan te raden om hierover vooraf afstemming te zoeken met een fiscaal adviseur of de leverancier, die ervaring heeft met het begeleiden van EIA-aanvragen. Duraflow ondersteunt klanten actief bij het doorlopen van het aanvraagproces, zodat het fiscale voordeel zo volledig mogelijk wordt benut.
Wat zijn de risico's als ik overstap van een traditioneel koelsysteem naar PCM-koeling?
De voornaamste aandachtspunten bij de overstap zijn een goede afstemming op de bestaande warmtelast en de aanvoerluchttemperatuur in de ruimte, die bij voorkeur niet structureel boven de 27 à 28 graden Celsius uitkomt. Wanneer vooraf een gedegen technische beoordeling wordt uitgevoerd, zijn de risico’s goed beheersbaar en is een gefaseerde overgang mogelijk waarbij de oude installatie tijdelijk als back-up blijft functioneren. Een gespecialiseerde leverancier kan de haalbaarheid voor jouw specifieke situatie beoordelen en eventueel maatwerk adviseren.
Hoe weet ik of mijn huidige elektrotechnische infrastructuur geschikt is voor een PCM-koelsysteem?
Omdat PCM-units geen compressor gebruiken, is het benodigde aansluitvermogen veel lager dan bij traditionele koeling — een 6 kW-unit vraagt slechts een fractie van het elektrisch vermogen dat een vergelijkbaar compressorsysteem nodig heeft. In de meeste gevallen is de bestaande elektrotechnische infrastructuur zonder aanpassingen geschikt, maar dit wordt altijd geverifieerd tijdens de technische intake. Juist voor organisaties die te maken hebben met netcongestie of capaciteitslimieten op hun aansluiting biedt dit een direct voordeel.
