Welke koeloplossing past bij een UPS- of SER-ruimte?

Voor een UPS- of SER-ruimte kies je het beste een koeloplossing die betrouwbaar, energiezuinig en onderhoudsarm is, en die de temperatuur stabiel houdt zonder afhankelijk te zijn van groot elektrisch vermogen. Traditionele koelsystemen met compressoren voldoen technisch gezien, maar brengen hoge energiekosten en onderhoudslast met zich mee. PCM-koeling biedt voor dit type technische ruimtes steeds vaker een aantrekkelijk alternatief. Hieronder beantwoorden we de meest gestelde vragen over koeling voor UPS- en SER-ruimtes, zodat je goed geïnformeerd een keuze kunt maken.

Wat zijn de koeleisen van een UPS- of SER-ruimte?

Een UPS- of SER-ruimte vereist een stabiele temperatuur, doorgaans tussen 18 en 25 graden Celsius, en een gecontroleerde relatieve luchtvochtigheid om apparatuur betrouwbaar te laten functioneren. Omdat uitval in deze ruimtes directe gevolgen heeft voor bedrijfskritische processen, is continuïteit van de koeling een absolute voorwaarde.

UPS-systemen en schakelruimtes (SER) produceren doorlopend warmte. Die warmte moet snel en constant worden afgevoerd, ook bij stroomuitval. Dit stelt specifieke eisen aan het koelsysteem:

• Koeling moet ook bij netuitval operationeel blijven, bij voorkeur direct aangesloten op de UPS
• De temperatuur mag niet fluctueren, omdat temperatuurpieken schade aan elektronica veroorzaken
• De luchtvochtigheid moet binnen veilige marges blijven om condensatie en statische elektriciteit te voorkomen
• Het systeem moet betrouwbaar zijn met minimale storingsrisico’s
• Onderhoudsintervallen mogen de beschikbaarheid van de ruimte niet in gevaar brengen

Kortom: de koeloplossing voor een UPS- of SER-ruimte moet meer zijn dan een simpele temperatuurregelaar. Het is een kritisch onderdeel van de technische infrastructuur.

Wat zijn de meest gebruikte koeloplossingen voor technische ruimtes?

De meest gebruikte koeloplossingen voor technische ruimtes zijn split-unitkoelsystemen, precisieklimaatregel-units en PCM-koeling. Elk systeem heeft zijn eigen werkingsprincipe, voor- en nadelen, en past bij een bepaald type ruimte of organisatie.

Split-unit en precisieklimaatregel-units

Split-units worden veel toegepast vanwege hun bekendheid en relatief lage aanschafprijs. Ze werken met een compressor en synthetische koudemiddelen, en zijn in vrijwel elk gebouw te installeren. Precisieklimaatregel-units zijn een verfijndere variant, specifiek ontworpen voor technische ruimtes, met nauwkeurigere temperatuur- en vochtigheidsregeling. Nadeel van beide systemen is het hoge energieverbruik en de afhankelijkheid van koudemiddelen die periodiek moeten worden bijgevuld of vervangen.

PCM-koeling

PCM-koeling is een relatief nieuwe technologie die gebruikmaakt van Phase Change Materials: stoffen die bij een vaste temperatuur van fase wisselen en daarbij grote hoeveelheden thermische energie opnemen of afgeven. Dit principe werkt vergelijkbaar met ijs dat smelt bij 0 graden Celsius, maar dan rond een werktemperatuur van circa 25 graden, wat het bijzonder geschikt maakt voor klimaatbeheersing in technische ruimtes. Er zijn geen compressoren of koudemiddelen nodig, alleen ventilatoren voor luchtcirculatie.

Wat is het verschil tussen traditionele koeling en PCM-koeling?

Het belangrijkste verschil tussen traditionele koeling en PCM-koeling zit in het werkingsprincipe en het energieverbruik. Traditionele koeling gebruikt compressoren en synthetische koudemiddelen om warmte actief te onttrekken. PCM-koeling slaat thermische energie op in materialen die van fase wisselen, en heeft daarvoor nauwelijks elektrisch vermogen nodig.

Dat verschil heeft praktische gevolgen voor de dagelijkse werking van een technische ruimte:

1. Energieverbruik: PCM-koeling verbruikt gemiddeld meer dan 90% minder energie dan traditionele koelsystemen, omdat er geen compressor continu op vol vermogen draait.
2. Vermogensopname: Niet alleen het aantal kilowatturen daalt, ook het opgenomen vermogen in kilowatt neemt sterk af. Dit creëert ruimte op de elektrotechnische infrastructuur, wat relevant is bij netcongestie.
3. Onderhoud: Zonder compressoren of koudemiddelen is het systeem nagenoeg onderhoudsvrij. Een eerste inspectiebeurt voor de ventilatoren is pas nodig na minimaal 50.000 vollastdraaiuren.
4. Levensduur: PCM-panelen gaan minimaal 40 jaar mee, het totale systeem minimaal 25 jaar, terwijl traditionele systemen doorgaans na 10 tot 15 jaar aan vervanging toe zijn.
5. Milieu-impact: PCM-koeling maakt geen gebruik van synthetische koudemiddelen, waardoor er geen risico is op lekkage van schadelijke stoffen.

Wanneer is PCM-koeling de beste keuze voor een UPS- of SER-ruimte?

PCM-koeling is de beste keuze voor een UPS- of SER-ruimte wanneer continuïteit, lage exploitatiekosten en minimaal onderhoud de doorslag geven. Omdat de units direct op een UPS-systeem kunnen worden aangesloten, blijft de koeling ook bij stroomuitval zonder vertraging operationeel.

Daarnaast biedt de modulaire opzet van PCM-units een belangrijk voordeel: bij een eventuele storing van één unit blijven de overige units via een master-slavekoppeling gewoon doorwerken. Dit maakt het systeem inherent redundant, zonder dat daarvoor complexe extra installaties nodig zijn.

PCM-koeling is met name geschikt wanneer:

• De ruimte continu gekoeld moet worden zonder risico op uitval
• De organisatie de energierekening structureel wil verlagen
• Er weinig ruimte is voor onderhoud of technische interventies
• Er sprake is van netcongestie en het opgenomen vermogen beperkt moet blijven
• Duurzaamheidsdoelstellingen of ESG-rapportage een rol spelen in de bedrijfsvoering

Als je op zoek bent naar hulp bij de koeling van een serverruimte of vergelijkbare technische ruimte en wilt weten welk systeem past bij jouw situatie, is het verstandig om een koelspecialist te raadplegen die de specifieke warmtelast en ruimte-eisen beoordeelt.

Welke financiële voordelen zijn er bij de aanschaf van een koeloplossing?

Bij de aanschaf van een energiebesparende koeloplossing voor een UPS- of SER-ruimte kun je als organisatie gebruikmaken van de Energie-investeringsaftrek (EIA). Dit is een fiscale regeling van de Nederlandse overheid waarmee je een deel van de investeringskosten kunt aftrekken van de fiscale winst, wat de terugverdientijd aanzienlijk verkort.

PCM-koeling is door de Nederlandse overheid erkend als officiële energiebesparende maatregel, wat betekent dat investeringen in dit type koeling in aanmerking komen voor de EIA-regeling. Naast dit fiscale voordeel levert de drastisch lagere energierekening jaar na jaar een directe besparing op. Bij grotere ruimtes of meerdere technische ruimtes binnen één organisatie kan dit optellen tot aanzienlijke bedragen op jaarbasis.

Voor organisaties die de initiële investering willen spreiden, zijn er in sommige gevallen financieringsconstructies mogelijk waarbij geen grote investering vooraf nodig is. Het is raadzaam om dit per situatie te laten doorrekenen, zodat je een helder beeld krijgt van de werkelijke terugverdientijd.

Hoe wordt een koeloplossing op maat bepaald voor een technische ruimte?

Een koeloplossing op maat voor een technische ruimte wordt bepaald op basis van een grondige analyse van de warmtelast, de ruimte-eigenschappen en de operationele eisen. Hoe je de juiste koeling kiest voor een serverruimte of datacenter begint altijd met het in kaart brengen van de specifieke situatie.

De volgende factoren spelen een rol bij het bepalen van de juiste koelcapaciteit en het juiste systeem:

• De totale warmteproductie van de apparatuur in de ruimte (in kilowatt)
• De afmetingen en isolatiewaarde van de ruimte
• De vereiste aanvoerluchttemperatuur (maximaal circa 27 tot 28 graden Celsius)
• De benodigde luchtcapaciteit in m³/h (voor een PCM-unit van 6 kW is dat doorgaans 2.600 tot 3.000 m³/h)
• De beschikbare elektrische aansluiting en het maximale opgenomen vermogen
• De aanwezigheid van een UPS-systeem en de mogelijkheid om de koeling daarop aan te sluiten
• Eventuele koppeling met een gebouwbeheersysteem via Modbus of vergelijkbaar protocol

Op basis van deze gegevens kan een adviseur de juiste koelcapaciteit berekenen en bepalen of een standaardunit van 3 of 6 kW volstaat, of dat een modulaire combinatie of een luchtbehandelingsunit op maat nodig is. Het is altijd de installateur of technisch adviseur die de definitieve beoordeling maakt van de ruimtelijke en luchttechnische haalbaarheid.

Hoe Duraflow helpt bij de koeling van UPS- en SER-ruimtes

Wij bij Duraflow hebben de PCM Power Units specifiek ontwikkeld voor kritieke technische ruimtes zoals UPS-, SER-, MER- en MCC-ruimtes. Onze aanpak is altijd maatwerk: op basis van jouw situatie bepalen we samen welke configuratie het beste past. Wat je van ons kunt verwachten:

• Een grondige analyse van de warmtelast en ruimte-eisen voordat we een oplossing adviseren
• Modulaire PCM-units in standaardvermogens van 3 kW en 6 kW, combineerbaar voor de gewenste koelcapaciteit
• Directe aansluiting op UPS-systemen voor gegarandeerde koeling ook bij stroomuitval
• Een systeem zonder compressoren of synthetische koudemiddelen, met een technische levensduur van minimaal 25 jaar
• Ondersteuning bij de aanvraag van de EIA-regeling voor fiscaal voordeel op de investering
• Koppeling met gebouwbeheersystemen via Modbus voor centrale monitoring en storingsmelding

Wil je weten welke koeloplossing het beste past bij jouw UPS- of SER-ruimte? Neem contact met ons op en we denken graag vrijblijvend met je mee.

Gerelateerde artikelen

• Wanneer is PCM-koeling geschikt voor jouw serverruimte?
• Hoe werkt de Energie-investeringsaftrek voor koelinstallaties?
• Wat kost een koelsysteem voor een datacenter?
• Welke koelsystemen zijn er voor datacenters?
• Hoe begin je als bedrijf met duurzaam ondernemen zonder hoge startkosten?