PCM-koeleenheid met zichtbare zouthydraatpanelen in een moderne serverruimte met blauwe omgevingsverlichting.

Kun je koelkosten verlagen zonder grote investering in 2026?

Debbie Meijer ·

Ja, koelkosten verlagen zonder grote investering is mogelijk in 2026, zeker voor organisaties met serverruimtes, SER-, UPS- of MCC-ruimtes. PCM-koeling biedt een technisch volwassen alternatief voor traditionele koelsystemen, met een sterk lager energieverbruik en in sommige gevallen zonder dat een initiële investering nodig is. De vragen hieronder beantwoorden precies hoe dat werkt en wanneer het voor jouw situatie relevant is.

Welke koeloplossingen hebben de laagste operationele kosten?

PCM-koeling heeft de laagste operationele kosten van alle beschikbare koeloplossingen voor bedrijfskritische ruimtes. Waar traditionele koelsystemen continu compressoren en synthetische koudemiddelen inzetten, werkt PCM-koeling uitsluitend met ventilatoren en thermische energieopslag. Dat verschil vertaalt zich direct naar een drastisch lager energieverbruik gedurende de hele levensduur van het systeem.

Traditionele koelinstallaties verbruiken doorlopend veel elektrisch vermogen, ook buiten piekuren. PCM-systemen slaan thermische energie op in Phase Change Materials en geven die op het juiste moment gecontroleerd vrij. Hierdoor wordt het opgenomen vermogen in kilowatts sterk gereduceerd, en dat is een onderscheid dat op de energierekening zichtbaar wordt. Bovendien verlicht PCM-koeling de belasting op de elektrotechnische infrastructuur, wat bij netcongestie een praktisch voordeel is.

Voor serverruimtes en datacenters zijn de operationele kosten van koeling vaak een van de grootste terugkerende kostenposten. Een systeem dat daar structureel op bespaart, zonder aan betrouwbaarheid in te leveren, is voor facility managers en technisch directeuren een relevante keuze.

Tot 90% besparen op koeling?

Ontdek in een vrijblijvend gesprek wat PCM-koeling voor uw serverruimte of datacenter kan betekenen.

Neem contact op

Hoe werkt PCM-koeling en wat levert het financieel op?

PCM staat voor Phase Change Material: een stof die bij een vaste temperatuur van fase wisselt (van vast naar vloeibaar en omgekeerd) en daarbij grote hoeveelheden thermische energie opneemt of afgeeft. Dit principe werkt vergelijkbaar met de manier waarop ijs smelt bij 0 °C, maar dan rond een werktemperatuur van circa 25 °C, wat het bijzonder geschikt maakt voor klimaatbeheersing in serverruimtes en vergelijkbare omgevingen.

Het systeem functioneert als een intelligente thermische batterij. Geavanceerde algoritmes analyseren de warmteproductie in de ruimte en sturen de opslag en afgifte van thermische energie volledig automatisch aan. Er zijn geen compressoren, geen koudemiddelen en geen chillers nodig. Alleen ventilatoren zorgen voor de luchtcirculatie.

Financieel levert dat een gemiddelde energiebesparing op van meer dan 90% ten opzichte van conventionele koeling. Afhankelijk van de omvang van de installatie kan dat oplopen tot tienduizenden euro’s per jaar. De terugverdientijd ligt doorgaans onder de vijf jaar, en via de EIA-regeling (Energie-investeringsaftrek) kan de investering fiscaal worden afgetrokken, waardoor die terugverdientijd verder wordt verkort.

Kun je koelen zonder initiële investering?

In sommige gevallen is PCM-koeling beschikbaar zonder dat er een directe initiële investering nodig is. Dit is afhankelijk van de specifieke situatie van de organisatie, de omvang van de koelbehoefte en de geldende financieringsafspraken. Voor organisaties die willen verduurzamen maar terughoudend zijn over een grote aanschaf, biedt dit perspectief.

Daarnaast verkleint de EIA-regeling de netto investering aanzienlijk voor organisaties die wel zelf investeren. De fiscale aftrek geldt voor erkende energiebesparende maatregelen, en PCM-koeling is door de Nederlandse overheid officieel als zodanig erkend. Dit maakt de aanschaf financieel aantrekkelijker dan bij een reguliere koelinstallatie.

Het is verstandig om de financieringsmogelijkheden vooraf te bespreken met een adviseur die de specifieke situatie van jouw ruimte en organisatie kent. Zo krijg je een realistisch beeld van wat de investering daadwerkelijk kost en oplevert.

Wanneer is PCM-koeling geschikt voor jouw ruimte?

PCM-koeling is bij uitstek geschikt voor bedrijfskritische ruimtes waar een stabiele temperatuur en luchtvochtigheid continu gegarandeerd moeten zijn. Denk aan serverruimtes (MER), SER-, UPS-, HVK- en MCC-ruimtes, maar ook aan omgevingen met high-density AI-workloads of intensieve datacenteractiviteit.

Een aantal praktische voorwaarden bepalen of een ruimte technisch geschikt is:

  • De aanvoerlucht heeft een maximale temperatuur van circa 27 tot 28 °C
  • Er is voldoende luchtcapaciteit beschikbaar: voor een unit van 6 kW is dat doorgaans 2.600 tot 3.000 m³/h
  • Er is ruimte voor een modulaire opstelling van de PCM Power Unit, die beschikbaar is in vermogens van 3 kW en 6 kW en modulair gecombineerd kan worden
  • De ruimte heeft een structurele, continue koelbehoefte, niet alleen seizoensgebonden

Voor grotere toepassingen zijn volledig maatwerk PCM-luchtbehandelingsunits beschikbaar. Een adviseur beoordeelt vooraf de luchtcapaciteit, drukverhoudingen in het kanaalnet en de regeltechnische koppeling met eventuele bestaande installaties. Dat is werk voor een specialist, niet iets dat je op basis van een datasheet alleen bepaalt.

Wat zijn de milieu- en compliance-voordelen van PCM-koeling?

PCM-koeling werkt volledig zonder synthetische koudemiddelen, zonder waterverbruik en zonder condensors of compressoren. Dat maakt het systeem niet alleen energiezuiniger, maar ook vrij van de milieuproblemen die gepaard gaan met traditionele koeltechnologie. Voor organisaties met ESG-doelen of milieucertificeringen is dit een relevant voordeel.

De PCM-panelen zijn gebaseerd op niet-giftige en milieuvriendelijke zouthydraten. Het systeem is demontabel en herbruikbaar, wat bijdraagt aan een langere materiaalketen en minder afval aan het einde van de levensduur.

Vanuit compliance-perspectief biedt PCM-koeling concrete voordelen:

  1. Erkenning door de Nederlandse overheid als officiële energiebesparende maatregel, met bijbehorende EIA-regeling
  2. Bijdrage aan ESG-rapportage door aantoonbare reductie van energieverbruik en CO₂-uitstoot
  3. Vermindering van piekbelasting op het elektriciteitsnet, wat in gesprekken met netbeheerders een relevant argument is
  4. Koppeling aan gebouwbeheersystemen via Modbus, wat monitoring en verantwoording van energieprestaties vereenvoudigt

Voor organisaties die maatschappelijk verantwoord willen ondernemen, biedt PCM-koeling dus niet alleen een technische oplossing, maar ook een onderbouwde bijdrage aan bredere duurzaamheidsdoelstellingen.

Hoe lang gaat een PCM-koelsysteem mee en wat kost onderhoud?

Een PCM-koelsysteem gaat minimaal 25 jaar mee, en de PCM-panelen zelf hebben een technische levensduur van minimaal 40 jaar. Omdat er naast de ventilatoren geen bewegende delen in het systeem zitten, is de onderhoudsbelasting extreem laag. De eerste inspectiebeurt voor de ventilatoren is pas nodig na minimaal 50.000 vollastdraaiuren.

Dat is een fundamenteel verschil met traditionele koelinstallaties, waarbij compressoren, koudemiddelcircuits en filters regelmatig onderhoud vereisen. Die onderhoudskosten zijn bij PCM-koeling grotendeels afwezig, wat de totale eigendomskosten over de levensduur aanzienlijk lager maakt.

Bovendien zorgt de master-slavekoppeling tussen units ervoor dat bij een eventuele storing van één unit de overige units operationeel blijven. En omdat het systeem direct aansluitbaar is op een UPS, werkt de koeling ook bij stroomuitval zonder onderbreking door. Dat niveau van beschikbaarheid is voor bedrijfskritische IT-omgevingen geen luxe, maar een basisvereiste.

Hoe Duraflow helpt bij de koeling van jouw serverruimte of datacenter

Wij ontwikkelen en leveren PCM Power Units die specifiek zijn ontworpen voor bedrijfskritische omgevingen zoals serverruimtes, SER-, UPS-, HVK- en MCC-ruimtes. Onze aanpak is altijd op maat: we beoordelen de technische situatie van jouw ruimte, stemmen de capaciteit af op de werkelijke koelbehoefte en zorgen voor een correcte integratie met bestaande infrastructuur.

Wat wij concreet bieden:

  • PCM Power Units in standaardvermogens van 3 kW en 6 kW, modulair combineerbaar voor grotere capaciteiten
  • Maatwerk PCM-luchtbehandelingsunits voor grootschalige toepassingen, waaronder de eerste 120 kW PCM-koelinstallatie ter wereld voor high-density AI- en datacenteromgevingen
  • Begeleiding bij de EIA-aanvraag voor fiscale aftrek van de investering
  • Koppeling via Modbus aan gebouwbeheersystemen voor centrale monitoring en storingsmelding
  • Directe aansluiting op UPS voor gegarandeerde koeling bij stroomuitval
  • Een systeem zonder synthetische koudemiddelen, zonder compressoren en met minimaal onderhoud

Wil je weten of PCM-koeling past bij jouw ruimte en wat het jou concreet oplevert? Neem contact op en we kijken samen naar de mogelijkheden.

Veelgestelde vragen

Kan PCM-koeling een bestaande traditionele koelinstallatie volledig vervangen, of werkt het alleen als aanvulling?

PCM-koeling kan in de meeste bedrijfskritische ruimtes een bestaand koelsysteem volledig vervangen, mits de ruimte voldoet aan de technische voorwaarden zoals voldoende luchtcapaciteit en een aanvoertemperatuur tot circa 27–28 °C. In situaties waar de warmtelast uitzonderlijk hoog is of de omgevingscondities minder ideaal zijn, kan PCM-koeling ook als hybride oplossing naast een bestaande installatie worden ingezet. Een technische beoordeling door een adviseur bepaalt welke aanpak voor jouw specifieke ruimte het meest geschikt is.

Wat gebeurt er met de koeling als de PCM-panelen volledig 'opgeladen' zijn en de warmtelast onverwacht toeneemt?

Het systeem wordt aangestuurd door geavanceerde algoritmes die de thermische opslag en afgifte continu afstemmen op de actuele warmteproductie in de ruimte, waardoor overbelasting in de meeste gevallen wordt voorkomen. Bij een onverwachte piekbelasting schakelt het systeem automatisch bij om de temperatuur binnen de vereiste grenzen te houden. Dankzij de modulaire opzet en de master-slavekoppeling tussen units kan de totale capaciteit bovendien worden opgeschaald om structurele pieken op te vangen.

Hoe lang duurt de installatie van een PCM Power Unit en is er downtime nodig voor de serverruimte?

De installatie van een PCM Power Unit is relatief snel en vereist minimale ingreep in de bestaande infrastructuur, omdat er geen koudemiddelcircuits, wateraansluitingen of condensors worden geplaatst. De exacte installatieduur is afhankelijk van de omvang van de opstelling en de koppeling met eventuele bestaande gebouwbeheersystemen, maar voor standaard units gaat het doorgaans om een kwestie van dagen. Of en hoeveel downtime nodig is voor jouw specifieke ruimte wordt vooraf besproken en gepland, zodat de bedrijfscontinuïteit zo min mogelijk wordt beïnvloed.

Is PCM-koeling ook geschikt voor ruimtes met wisselende of seizoensgebonden koelbehoeften?

PCM-koeling is primair ontworpen voor ruimtes met een structurele, continue koelbehoefte, zoals serverruimtes en datacenters die het hele jaar door warmte produceren. Voor omgevingen met uitsluitend seizoensgebonden koelbehoefte is het systeem minder optimaal, omdat de terugverdientijd dan langer uitvalt en de thermische opslagcapaciteit minder efficiënt wordt benut. Twijfel je of jouw situatie geschikt is? Een adviseur kan op basis van de werkelijke warmtelastprofielen van jouw ruimte een eerlijk advies geven.

Hoe verloopt de EIA-aanvraag in de praktijk en moet ik dat zelf regelen?

De EIA-aanvraag (Energie-investeringsaftrek) moet worden ingediend vóór het afsluiten van de investeringsovereenkomst, dus het is belangrijk dit tijdig op te starten. In de praktijk begeleiden gespecialiseerde leveranciers zoals Duraflow dit proces, zodat je niet zelf door de administratieve vereisten hoeft te navigeren. De fiscale aftrek kan oplopen tot een significant percentage van de investeringskosten, waardoor de netto investering en daarmee de terugverdientijd aanzienlijk worden verkort.

Wat zijn de meest voorkomende fouten bij de aanschaf van een koelsysteem voor een serverruimte?

Een veelgemaakte fout is het dimensioneren van het koelsysteem op de maximale theoretische warmtelast in plaats van de werkelijke, gemeten warmteproductie — dit leidt tot overcapaciteit en onnodig hoge kosten. Daarnaast onderschatten organisaties vaak de totale eigendomskosten (TCO) door alleen naar de aanschafprijs te kijken en onderhouds- en energiekosten over de levensduur buiten beschouwing te laten. Tot slot wordt de luchtcapaciteit en de drukverdeling in het kanaalnet regelmatig over het hoofd gezien, terwijl dit cruciale parameters zijn voor een correct werkend koelsysteem.

Kan het PCM-systeem worden uitgebreid als onze IT-infrastructuur in de toekomst groeit?

Ja, de modulaire opzet van PCM Power Units maakt uitbreiding eenvoudig: extra units van 3 kW of 6 kW kunnen worden toegevoegd en via master-slavekoppeling worden geïntegreerd met de bestaande installatie. Voor grootschalige uitbreidingen, zoals groei naar high-density AI- of datacenteromgevingen, zijn volledig maatwerk PCM-luchtbehandelingsunits beschikbaar. Het is verstandig om bij de initiële installatie al rekening te houden met toekomstige groei, zodat de infrastructuur en ruimtelijke opstelling hierop voorbereid zijn.

Gerelateerde artikelen