Het Microsoft-datacenter in Noord-Holland verbruikt tientallen miljoenen liters water per jaar voor koeling. Exacte officiële cijfers per locatie zijn niet altijd openbaar, maar onderzoek en rapportages van lokale overheden en milieuorganisaties laten zien dat grote hyperscale datacenters in de regio jaarlijks vergelijkbaar zijn met het waterverbruik van duizenden huishoudens. Dit roept terechte vragen op over de duurzaamheid van digitale infrastructuur en de druk op regionale watervoorraden.
In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over het waterverbruik van het Microsoft-datacenter in Noord-Holland, de gevolgen voor de omgeving, en welke koelingsalternatieven minder water verbruiken.
Waarom verbruiken datacenters überhaupt zoveel water?
Datacenters verbruiken grote hoeveelheden water omdat servers continu warmte produceren die afgevoerd moet worden. De meest gebruikte methode is verdampingskoeling via koeltorens, waarbij water verdampt om warmte te onttrekken aan het systeem. Dit verdampingsproces verbruikt per definitie water dat niet teruggewonnen kan worden.
Hoe meer rekencapaciteit een datacenter heeft, hoe meer warmte er vrijkomt en hoe meer koelcapaciteit er nodig is. Met de opkomst van AI-workloads en high-density computing neemt de warmteproductie per vierkante meter sterk toe. Traditionele koelsystemen schalen mee in waterverbruik, wat de totale watervraag van grote datacenters aanzienlijk vergroot.
Er zijn drie factoren die het waterverbruik van datacenterkoeling bepalen:
- IT-vermogen: hoe meer servers en hoe intensiever de workloads, hoe meer warmte er geproduceerd wordt
- Koeltechnologie: verdampingskoeling verbruikt meer water dan droge koeling of koeling zonder watergebruik
- Klimaat en seizoen: bij hogere buitentemperaturen is meer koeling nodig, wat het waterverbruik verder verhoogt
Hoeveel water verbruikt het Microsoft-datacenter in Noord-Holland precies?
Microsoft heeft meerdere datacenters in de regio Noord-Holland, waaronder locaties in Middenmeer en Hollands Kroon. Uit milieuvergunningen en rapportages van de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied blijkt dat individuele locaties jaarlijks miljoenen kubieke meters water kunnen verbruiken. Exacte, actuele cijfers per locatie worden niet altijd proactief gepubliceerd door Microsoft zelf.
Microsoft rapporteert op groepsniveau in haar jaarlijkse duurzaamheidsverslagen. Daarin erkent het bedrijf dat het totale waterverbruik van haar mondiale datacenteroperaties de afgelopen jaren sterk is gestegen, mede door de groei van AI-diensten zoals Azure OpenAI. In 2026 blijft dit een gevoelig onderwerp in Noord-Holland, waar lokale gemeenten en waterschappen kritisch kijken naar de impact op regionale watervoorraden.
Wat we wel weten op basis van publieke informatie:
- Hyperscale datacenters van het formaat dat Microsoft in Noord-Holland exploiteert, verbruiken doorgaans tientallen tot honderden miljoenen liters water per jaar
- Het waterverbruik neemt toe naarmate AI-workloads intensiever worden
- Lokale overheden hebben vergunningsvoorwaarden gesteld rondom watergebruik, maar handhaving en transparantie zijn onderwerp van maatschappelijk debat
Tot 90% besparen op koeling?
Ontdek in een vrijblijvend gesprek wat PCM-koeling voor uw serverruimte of datacenter kan betekenen.
Welke impact heeft dit waterverbruik op de lokale omgeving?
Het waterverbruik van grote datacenters in Noord-Holland legt druk op regionale watervoorraden en kan conflicteren met de belangen van de landbouw, natuur en drinkwatervoorziening. In droge periodes, die door klimaatverandering vaker voorkomen, wordt de concurrentie om zoetwater groter en is de impact van grote industriële waterverbruikers navenant groter.
Noord-Holland is een regio met een kwetsbare waterhuishouding. Polders, veenweidegebieden en de drinkwaterwinning zijn afhankelijk van een zorgvuldig beheer van zoetwater. Wanneer datacenters grote volumes water onttrekken of verdampen, heeft dat directe gevolgen voor de beschikbaarheid van water voor andere gebruikers in het gebied.
Daarnaast stoot verdampingskoeling warmte uit in de directe omgeving, wat kan bijdragen aan lokale hittestress. Gemeenten en provincies in Noord-Holland hebben om deze redenen strengere eisen gesteld aan nieuwe datacenterontwikkelingen, waaronder verplichtingen rondom waterhergebruik en warmteterugwinning.
Wat doet Microsoft om het waterverbruik van datacenters te verminderen?
Microsoft heeft zich publiekelijk gecommitteerd aan het terugdringen van waterverbruik en wil in 2030 meer water terugbrengen in lokale ecosystemen dan het bedrijf verbruikt. Dit doet het via een combinatie van technologische innovaties, waterhergebruik en investeringen in waterrestauratieprogramma’s.
Op technologisch vlak experimenteert Microsoft met waterloze koeling voor bepaalde servertypen, het gebruik van regenwater en het optimaliseren van koelsystemen zodat ze minder water verdampen. Voor AI-workloads, die veel warmte produceren, zoekt het bedrijf naar koelmethoden die minder afhankelijk zijn van verdamping.
In de praktijk blijft de uitvoering complex. De groei van de vraag naar rekencapaciteit overtreft momenteel de snelheid waarmee waterbesparende technologieën worden ingezet. Microsoft erkent dit in haar eigen rapportages en geeft aan dat het absolute waterverbruik op korte termijn nog zal stijgen, ondanks verbeteringen in de waterintensiteit per eenheid rekencapaciteit.
Welke koelingsalternatieven verbruiken minder water dan traditionele systemen?
Er zijn meerdere koelingstechnologieën die significant minder water verbruiken dan traditionele verdampingskoeling. De meest veelbelovende alternatieven voor datacenterkoeling zijn directe luchtkoeling, vloeistofkoeling op chipniveau, en koeling op basis van thermische energieopslag zonder waterverbruik.
De meest relevante alternatieven op een rij:
- Droge luchtkoeling: gebruikt buitenlucht om warmte af te voeren zonder verdamping, maar is minder effectief bij hoge buitentemperaturen
- Vloeistofkoeling (liquid cooling): koelt servers direct via vloeistof in plaats van lucht, wat de koelefficiëntie verhoogt en het waterverbruik kan verlagen
- Immersion cooling: servers worden volledig ondergedompeld in een niet-geleidende vloeistof, waardoor geen water verdampt
- Thermische energieopslag via Phase Change Materials (PCM): slaat thermische energie op in materialen die van fase wisselen bij een vaste temperatuur, zonder waterverbruik en zonder synthetische koudemiddelen
- Warmtehergebruik: restwarmte van servers wordt ingezet voor verwarming van gebouwen of processen, waardoor de totale koelvraag daalt
De beste keuze hangt af van het type ruimte, de aanwezige infrastructuur en de gewenste koelcapaciteit. Voor bedrijfskritische IT-ruimtes zoals serverruimtes (MER), SER- en UPS-ruimtes zijn compacte, waterloze oplossingen bijzonder geschikt omdat ze betrouwbaar zijn, weinig onderhoud vragen en direct kunnen worden aangesloten op bestaande infrastructuur.
Hoe kunnen bedrijven zelf bijdragen aan duurzamere koeling van technische ruimtes?
Bedrijven die verantwoordelijk zijn voor het beheer van serverruimtes, telecomkasten of andere warmtegevoelige technische ruimtes kunnen direct bijdragen aan duurzamere koeling door te kiezen voor systemen die geen water verbruiken en weinig elektrisch vermogen vragen. De grootste winst zit in het vervangen van verouderde koelinstallaties die continu draaien op hoog vermogen.
Concrete stappen die organisaties kunnen zetten:
- Breng het huidige energieverbruik van uw koelinstallatie in kaart en vergelijk dit met moderne alternatieven
- Overweeg koeling op basis van thermische energieopslag voor ruimtes waar een stabiele temperatuur en luchtvochtigheid essentieel zijn
- Controleer of uw investering in aanmerking komt voor de EIA-regeling (Energie-investeringsaftrek), waarmee u een fiscaal voordeel behaalt
- Stem de koelcapaciteit af op de werkelijke warmteproductie van uw apparatuur, zodat u niet overkoelt
- Zorg dat uw koelsysteem modulair en schaalbaar is, zodat het meegroeit met uw IT-infrastructuur
Organisaties die kiezen voor waterloze, energiezuinige koeling verlagen niet alleen hun operationele kosten, maar verminderen ook de druk op lokale watervoorraden en elektriciteitsinfrastructuur. Dat maakt duurzamere datacenterkoeling een beslissing die zowel financieel als maatschappelijk verantwoord is.
Hoe Duraflow helpt met duurzame datacenterkoeling
Wij bij Duraflow hebben een koeloplossing ontwikkeld die geen water verbruikt, geen synthetische koudemiddelen gebruikt en gemiddeld meer dan 90% energie bespaart ten opzichte van traditionele koelinstallaties. Onze PCM Power Units maken gebruik van Phase Change Materials, stoffen die thermische energie opslaan en afgeven tijdens hun faseovergang, zonder dat daarvoor een compressor, chiller of watertoevoer nodig is.
Wat onze PCM-koeloplossing concreet biedt voor technische ruimtes:
- Geen waterverbruik: het systeem werkt volledig zonder water, wat de druk op lokale watervoorraden elimineert
- Minimaal elektrisch vermogen: alleen ventilatoren zorgen voor luchtcirculatie, wat directe aansluiting op een UPS mogelijk maakt
- Technische levensduur van minimaal 25 jaar: met nauwelijks bewegende delen is het systeem nagenoeg onderhoudsvrij
- Modulair en schaalbaar: beschikbaar in standaard vermogens van 3 kW en 6 kW, combineerbaar voor grotere koelcapaciteiten, en volledig op maat leverbaar tot 120 kW en groter
- Erkend door de Nederlandse overheid: de technologie is opgenomen als officiële energiebesparende maatregel, waardoor u mogelijk in aanmerking komt voor de EIA-regeling
Wilt u weten of PCM-koeling geschikt is voor uw serverruimte, SER-, UPS- of MCC-ruimte? Neem contact met ons op en we kijken samen naar de beste oplossing voor uw situatie.
Veelgestelde vragen
Is PCM-koeling ook geschikt voor kleinere serverruimtes of een enkele serverkast?
Ja, PCM-koeling is juist ook zeer geschikt voor kleinere technische ruimtes en individuele serverkasten. Doordat de systemen modulair zijn en beginnen vanaf 3 kW, kunt u de koelcapaciteit precies afstemmen op de warmteproductie van uw specifieke situatie. Dit maakt PCM-koeling een praktische keuze voor zowel kleine bedrijfsserverruimtes als grotere datacenteromgevingen.
Wat gebeurt er met de koeling als de stroom uitvalt?
Dat is precies één van de grootste voordelen van PCM-koeling: de thermische massa van het Phase Change Material blijft warmte absorberen, zelfs zonder actieve stroomtoevoer. Omdat de systemen bovendien minimaal elektrisch vermogen verbruiken, zijn ze eenvoudig aan te sluiten op een UPS. Dit zorgt voor continuïteit van koeling tijdens stroomstoringen, wat voor bedrijfskritische IT-ruimtes essentieel is.
Hoe verhoudt het energieverbruik van PCM-koeling zich tot een traditionele airco of chiller?
Traditionele koelinstallaties zoals airco’s en chillers maken gebruik van compressoren die continu op hoog elektrisch vermogen draaien. PCM-systemen hebben geen compressor en verbruiken alleen energie voor de ventilatoren die luchtcirculatie verzorgen, wat resulteert in een gemiddelde energiebesparing van meer dan 90%. Over een periode van 10 tot 25 jaar levert dit een aanzienlijke verlaging van de operationele kosten op, naast de milieuwinst.
Hoe vraag ik de EIA-regeling aan voor een investering in energiezuinige koeling?
De EIA (Energie-investeringsaftrek) is een fiscale regeling waarbij u een percentage van de investeringskosten kunt aftrekken van uw fiscale winst. U dient de aanvraag in via RVO.nl, bij voorkeur vóór of kort na de investering. Controleer eerst of de specifieke koeloplossing die u overweegt op de Energielijst van RVO staat vermeld als erkende maatregel; PCM-koeling van Duraflow is hierin opgenomen, wat de aanvraagprocedure aanzienlijk vereenvoudigt.
Welke onderhoudswerkzaamheden zijn vereist voor een PCM-koelsysteem?
PCM-koelsystemen hebben nauwelijks bewegende delen — alleen ventilatoren — waardoor de onderhoudsbehoefte minimaal is in vergelijking met traditionele koelinstallaties. Er zijn geen compressoren, koudemiddelen of waterfilters die regelmatig vervangen of gecontroleerd moeten worden. Een periodieke inspectie van de ventilatoren en een algemene systeemcheck volstaan doorgaans, wat de totale eigendomskosten over de levensduur van minimaal 25 jaar sterk verlaagt.
Wat zijn de risico's als ik niets doe en mijn verouderde koelinstallatie blijf gebruiken?
Verouderde koelinstallaties worden steeds minder efficiënt naarmate ze ouder worden, wat leidt tot hogere energiekosten en een groter risico op storingen. Strengere wet- en regelgeving rondom waterverbruik en koudemiddelen (zoals de F-gassenverordening) kan bovendien betekenen dat bestaande systemen op termijn niet meer legaal in gebruik mogen zijn. Daarnaast loopt u het risico op onverwachte uitval in een bedrijfskritische omgeving, met mogelijke dataverlies of productiestilstand als gevolg.
Hoe lang duurt de installatie van een PCM-koeloplossing en is daarvoor een volledige stillegging van de ruimte nodig?
De installatietijd hangt af van de grootte en complexiteit van de ruimte, maar PCM Power Units zijn ontworpen voor een snelle en eenvoudige installatie met minimale verstoring van de bestaande infrastructuur. In veel gevallen kan de installatie plaatsvinden zonder volledige stillegging van de IT-ruimte, doordat het systeem modulair wordt opgebouwd en stap voor stap in gebruik wordt genomen. Neem contact op met Duraflow voor een situatiespecifieke inschatting van de installatieduur en aanpak.
