Zwarte serverrack in gekoelde serverruimte naast een wit PCM-koelunit met zouthydraatpanelen en condensatie op metalen oppervlakken.

Hoe schaal ik serverruimtekoeling bij extra IT-apparatuur?

Debbie Meijer ·

Serverruimtekoeling opschalen bij extra IT-apparatuur doe je door de extra warmtelast te berekenen, de bestaande koelcapaciteit te toetsen en vervolgens aanvullende koelcapaciteit toe te voegen die modulair aansluit op wat er al staat. Voor de meeste technische ruimtes betekent dit dat je niet het volledige systeem hoeft te vervangen, maar gericht kunt uitbreiden. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over dit proces, van het herkennen van de signalen tot de praktische installatie.

Wanneer is de huidige koeling van een serverruimte niet meer toereikend?

De huidige koeling van een serverruimte is niet meer toereikend wanneer de temperatuur in de ruimte structureel boven de gewenste grenswaarden uitkomt, ondanks dat het systeem op volle capaciteit draait. Dit is het duidelijkste signaal dat de warmtelast de koelcapaciteit overtreft. Facility managers en IT-beheerders herkennen dit aan een aantal concrete symptomen.

  • De ruimtetemperatuur stijgt regelmatig boven de 27 graden Celsius, ook buiten warme periodes
  • Servers geven thermische waarschuwingen of schakelen zichzelf terug om oververhitting te voorkomen
  • Hotspots ontstaan rondom nieuwe of zwaarder belaste apparatuur
  • Het koelsysteem draait continu op maximale capaciteit zonder voldoende marge
  • De luchtvochtigheid in de ruimte is moeilijk stabiel te houden

Deze signalen treden vaak op nadat nieuwe servers, storage-systemen of netwerkapparatuur zijn toegevoegd zonder dat de koelcapaciteit is meegegroeid. Hoe eerder je ingrijpt, hoe kleiner het risico op uitval van bedrijfskritische systemen.

Hoeveel extra koelcapaciteit heb je nodig bij nieuwe IT-apparatuur?

De benodigde extra koelcapaciteit is gelijk aan de extra warmte die de nieuwe IT-apparatuur produceert, uitgedrukt in kilowatt. Als vuistregel geldt dat vrijwel al het elektrisch vermogen dat apparatuur verbruikt, uiteindelijk als warmte vrijkomt in de ruimte. Een server met een maximaal verbruik van 2 kW voegt dus ook circa 2 kW aan warmtelast toe.

Om de totale koelbehoefte te bepalen, tel je het maximale stroomverbruik van alle apparatuur in de ruimte bij elkaar op. Houd daarbij ook rekening met toekomstige uitbreiding, zodat je niet opnieuw tekortkomt zodra de volgende uitbreiding plaatsvindt. Voor een betrouwbare berekening is het verstandig om ook de warmteafgifte van de ruimte zelf mee te nemen, zoals warmte via wanden, vloer en plafond.

Een installateur of technisch adviseur kan op basis van de ruimtedimensies, de opgestelde apparatuur en de locatie een nauwkeurige warmtelastberekening maken. Dit vormt de basis voor elke beslissing over extra koelcapaciteit.

Wat zijn de opties om serverruimtekoeling bij te schalen?

Er zijn meerdere opties om de koeling van een serverruimte bij te schalen, afhankelijk van de beschikbare ruimte, het aansluitvermogen en de gewenste mate van duurzaamheid. De meest gangbare keuzes zijn het uitbreiden van het bestaande systeem, het toevoegen van een aanvullende koelunit of het vervangen van het systeem door een modernere oplossing.

  1. Uitbreiden van het bestaande systeem: Als het huidige koelsysteem modulair is opgezet, kan extra capaciteit worden toegevoegd via een aanvullende unit van hetzelfde type. Dit werkt alleen als het systeem hier technisch geschikt voor is.
  2. Toevoegen van een separate koelunit: Een zelfstandige, aanvullende koelunit wordt naast het bestaande systeem geplaatst. Dit is een flexibele optie die weinig ingrepen in de bestaande infrastructuur vereist.
  3. Vervangen door een schaalbaar systeem: Als het bestaande systeem verouderd is of structureel te weinig capaciteit heeft, is vervanging door een moderne, modulaire oplossing vaak de meest toekomstbestendige keuze.
  4. Combinatie van koeltechnieken: In sommige situaties wordt een hybride aanpak gekozen, waarbij verschillende koeltechnieken worden gecombineerd voor optimale betrouwbaarheid en efficiëntie.

De juiste keuze hangt af van de specifieke situatie in jouw ruimte. Een technisch adviseur beoordeelt welke optie het beste aansluit op de warmtelast, het beschikbare aansluitvermogen en de ruimtelijke mogelijkheden.

Hoe werkt PCM-koeling als schaalbare oplossing voor serverruimtes?

PCM-koeling werkt als een thermische batterij: Phase Change Materials nemen warmte op tijdens hun faseovergang van vast naar vloeibaar en geven die warmte gecontroleerd weer af. Dit principe maakt het mogelijk om warmtepieken in een serverruimte op te vangen zonder dat daarvoor constant veel elektrisch vermogen nodig is. Het systeem werkt volledig zonder compressoren of synthetische koudemiddelen.

De PCM Power Units zijn beschikbaar in standaardvermogens van 3 kW en 6 kW en kunnen modulair worden gecombineerd. Dit betekent dat je bij een uitbreiding van de IT-apparatuur eenvoudig extra units kunt toevoegen zonder het bestaande systeem te vervangen. Voor grotere omgevingen zijn ook volledig maatwerk luchtbehandelingsunits beschikbaar, tot en met de eerste 120 kW PCM-installatie ter wereld, specifiek ontwikkeld voor high-density AI-, storage- en datacenteromgevingen.

Omdat de units alleen ventilatoren als bewegende delen hebben, is het onderhoudsinterval uitzonderlijk lang. Een eerste inspectiebeurt voor de ventilatoren is pas nodig na minimaal 50.000 vollastdraaiuren. Bovendien kunnen de units direct worden aangesloten op een UPS-systeem, zodat de koeling ook bij stroomuitval zonder onderbreking doorwerkt. Via een master-slavekoppeling blijven de overige units operationeel als één unit uitvalt.

Welke financiële voordelen zijn er bij het opschalen naar PCM-koeling?

Het opschalen naar PCM-koeling levert financiële voordelen op via lagere energiekosten, fiscale regelingen en een lange technische levensduur. Omdat het systeem werkt zonder compressoren en met een minimaal elektrisch aansluitvermogen, ligt het energieverbruik structureel veel lager dan bij conventionele koelinstallaties. Dit vertaalt zich direct in een lagere energierekening.

Organisaties die investeren in PCM-koeling kunnen gebruikmaken van de EIA-regeling (Energie-investeringsaftrek). Dit is een fiscale faciliteit van de Nederlandse overheid waarmee een deel van de investeringskosten aftrekbaar is van de winst. De technologie is officieel erkend als energiebesparende maatregel, wat toegang tot deze regeling mogelijk maakt.

Daarnaast heeft het systeem een technische levensduur van minimaal 25 jaar voor de installatie en 40 jaar voor de PCM-panelen zelf, met een productgarantie van 25 jaar op het PCM-materiaal. De terugverdientijd bedraagt in de praktijk minder dan vijf jaar. De combinatie van lage operationele kosten, fiscale voordelen en een lange levensduur maakt PCM-koeling een financieel aantrekkelijke keuze voor organisaties die hun koelinfrastructuur willen uitbreiden.

Hoe verloopt de installatie van extra PCM-koelcapaciteit in de praktijk?

De installatie van extra PCM-koelcapaciteit verloopt in een aantal stappen, waarbij de voorbereiding bepalend is voor een soepel proces. Omdat de units zelfstandig functioneren en geen grote verbouwingen vereisen, is de installatietijd beperkt en de verstoring van de bedrijfsvoering minimaal.

Voorafgaand aan de installatie beoordeelt een technisch adviseur de volgende punten:

  • De beschikbare ruimte in of nabij de serverruimte voor de plaatsing van de units
  • Het beschikbare elektrische aansluitvermogen en de mogelijkheid tot aansluiting op een UPS
  • De luchttechnische situatie: luchtcirculatie, eventueel kanaalwerk en drukverhoudingen
  • De koppeling met een bestaand gebouwbeheersysteem via Modbus, indien gewenst
  • De afstemming met bestaande brandblusinstallaties

Na de voorbereiding worden de units geplaatst en aangesloten. Omdat er geen koudemiddelen worden gebruikt en de mechanische complexiteit laag is, is de installatie relatief eenvoudig. De installateur stemt de bedrijfstijden en de regeltechnische koppeling af op de specifieke situatie in de ruimte. Na inbedrijfstelling controleert hij of de temperatuur en luchtvochtigheid stabiel blijven binnen de gewenste grenzen.

Hoe Duraflow helpt met het opschalen van serverruimtekoeling

Wij bij Duraflow helpen organisaties met het uitbreiden van hun koelcapaciteit op een manier die aansluit op de specifieke situatie in hun serverruimte. Onze aanpak is modulair, schaalbaar en gericht op de lange termijn. Dit is wat we concreet bieden:

  • Maatwerkadvies: We beoordelen de warmtelast, de ruimtelijke mogelijkheden en het aansluitvermogen voordat we een oplossing voorstellen
  • Modulaire PCM-units: Beschikbaar in 3 kW en 6 kW, combineerbaar tot elk gewenst vermogen, inclusief maatwerk tot 120 kW en hoger
  • Eenvoudige integratie: Aansluiting op UPS, koppeling met gebouwbeheersystemen via Modbus en afstemming met bestaande installaties
  • Minimale verstoring: Installatie zonder grote verbouwingen, zodat de bedrijfscontinuïteit gewaarborgd blijft
  • Fiscale begeleiding: We informeren je over de mogelijkheden van de EIA-regeling bij jouw investering

Wil je weten welke koelcapaciteit jouw serverruimte nodig heeft na een uitbreiding? Neem contact met ons op voor een vrijblijvend adviesgesprek.

Veelgestelde vragen

Kan ik PCM-koeling combineren met mijn bestaande conventionele koelinstallatie?

Ja, PCM-koeling kan prima naast een bestaand koelsysteem worden ingezet als aanvullende capaciteit. De units functioneren zelfstandig en vereisen geen ingrijpende aanpassingen aan de bestaande infrastructuur. Dit maakt PCM-units bij uitstek geschikt als eerste stap bij het opschalen, zonder dat je het bestaande systeem direct hoeft te vervangen.

Wat gebeurt er met de koeling als één van de PCM-units uitvalt?

Dankzij de master-slavekoppeling blijven de overige units gewoon operationeel als één unit uitvalt. Bovendien kunnen de units worden aangesloten op een UPS-systeem, waardoor de koeling ook bij een stroomstoring zonder onderbreking doorwerkt. Dit maakt het systeem bijzonder betrouwbaar voor bedrijfskritische omgevingen.

Hoe weet ik of mijn serverruimte voldoende aansluitvermogen heeft voor extra koelunits?

Een technisch adviseur beoordeelt voorafgaand aan de installatie het beschikbare elektrische aansluitvermogen in jouw ruimte. Omdat PCM-units geen compressoren gebruiken, is het benodigde aansluitvermogen aanzienlijk lager dan bij conventionele koelinstallaties. In veel gevallen is uitbreiding mogelijk zonder dat er verzwaring van de elektrische aansluiting nodig is.

Hoe snel kan extra PCM-koelcapaciteit worden geïnstalleerd, en hoeveel downtime moet ik rekening mee houden?

Omdat PCM-units zelfstandig functioneren en geen koudemiddelen of complexe leidingwerk vereisen, is de installatietijd beperkt en de verstoring van de bedrijfsvoering minimaal. In de meeste gevallen is er geen volledige downtime van de serverruimte nodig tijdens de installatie. De exacte doorlooptijd is afhankelijk van de ruimtelijke situatie en wordt vooraf door de installateur ingeschat.

Is PCM-koeling ook geschikt voor kleinere serverruimtes of telecomkasten?

Ja, de modulaire opzet van de PCM Power Units maakt het systeem schaalbaar voor zowel kleine als grote omgevingen. De units zijn beschikbaar vanaf 3 kW, wat ze ook geschikt maakt voor kleinere serverruimtes of technische kastruimtes met een beperkte warmtelast. Voor grotere of high-density omgevingen, zoals AI- of datacenteromgevingen, zijn maatwerkoplossingen beschikbaar tot 120 kW en hoger.

Wat is de meest gemaakte fout bij het opschalen van serverruimtekoeling?

De meest voorkomende fout is het onderdimensioneren van de nieuwe koelcapaciteit doordat geen rekening wordt gehouden met toekomstige uitbreiding van de IT-apparatuur. Organisaties schaffen precies genoeg capaciteit aan voor de huidige situatie, waarna ze bij de volgende uitbreiding opnieuw tekortkomen. Het is verstandig om bij het opschalen altijd een buffer in te plannen en een modulaire oplossing te kiezen die eenvoudig verder kan worden uitgebreid.

Hoe vraag ik de EIA-regeling aan voor een investering in PCM-koeling?

De EIA-aanvraag wordt ingediend via het eLoket van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) en moet worden gedaan binnen drie maanden na het aangaan van de investeringsverplichting, dus vóór de installatie plaatsvindt. Duraflow informeert je over de voorwaarden en helpt je bij het bepalen of jouw investering in aanmerking komt. Het is belangrijk om de aanvraag tijdig in te dienen, omdat een te late aanmelding recht op de aftrek uitsluit.

Gerelateerde artikelen