Energieverspilling in bedrijven is zelden het gevolg van één grote boosdoener. Vaker is het een combinatie van verouderde systemen, onbewuste gewoontes en ruimtes die meer energie vreten dan nodig is. Wie grip wil krijgen op de energierekening en tegelijkertijd maatschappelijk verantwoord wil ondernemen, doet er goed aan om eerst te begrijpen waar de verspilling vandaan komt. Dit artikel geeft antwoord op de meest gestelde vragen over energieverspilling in bedrijven, zodat je weet waar je kunt beginnen.
Wat zijn de grootste energieverspillers in bedrijven?
De grootste energieverspillers in bedrijven zijn koelsystemen, verlichting, verwarmingsinstallaties en apparatuur die onnodig in stand-by staat. Koeling spant in veel organisaties de kroon, zeker in omgevingen waar servers, schakelkasten of andere warmtegevoelige apparatuur continu draaien en gekoeld moeten worden.
Naast koeling zijn dit de meest voorkomende verspillers:
- Verlichting: Ruimtes die verlicht blijven terwijl niemand aanwezig is, of oudere TL-verlichting die nog niet vervangen is door LED.
- Verwarming en ventilatie: Installaties die niet zijn afgestemd op het werkelijke gebruik van een ruimte, of die doordraaien buiten kantooruren.
- Apparatuur in stand-by: Computers, schermen en productieapparatuur die niet volledig worden uitgeschakeld.
- Koelinstallaties voor technische ruimtes: Traditionele koelapparaten voor serverruimtes en MCC-ruimtes die het hele jaar door op vol vermogen draaien, ongeacht de buitentemperatuur.
- Inefficiënte gebouwschil: Slecht geïsoleerde muren, daken of ramen waardoor warmte onnodig naar binnen of buiten trekt.
Wat deze verspillers gemeen hebben, is dat ze vaak jarenlang onopgemerkt blijven. Ze zijn onderdeel van de dagelijkse bedrijfsvoering geworden en worden zelden kritisch bekeken. Dat maakt ze tegelijkertijd ook relatief eenvoudig aan te pakken zodra je ze eenmaal in beeld hebt.
Waarom verbruiken koelsystemen zoveel energie in bedrijven?
Traditionele koelsystemen verbruiken zoveel energie omdat ze werken met compressoren die continu draaien, ongeacht de buitentemperatuur of de werkelijke koelbehoefte. Ze zijn ontworpen om altijd op vol vermogen beschikbaar te zijn, wat leidt tot structureel hoog energieverbruik gedurende het hele jaar.
In technische ruimtes zoals serverruimtes, UPS-ruimtes en MCC-ruimtes is dit probleem extra uitgesproken. De apparatuur in deze ruimtes produceert constant warmte en moet dag en nacht gekoeld worden. Traditionele koelapparaten voor dit soort omgevingen kunnen een fors aandeel van het totale energieverbruik van een organisatie voor hun rekening nemen.
Compressoren als energieslokop
De compressor is het hart van een traditioneel koelsysteem en tegelijkertijd de grootste energieverbruiker. Hij werkt op synthetische koudemiddelen die onder druk worden gezet en ontspannen om koelte te produceren. Dit proces vereist veel elektrisch vermogen en vindt het hele jaar door plaats, ook in de winter wanneer de buitentemperatuur al laag genoeg is om op een andere manier te koelen.
Moderne alternatieven maken gebruik van vrije buitenlucht als primaire koelbron. Doordat Nederland het grootste deel van het jaar relatief lage buitentemperaturen kent, is het mogelijk om koeling voor een groot deel van het jaar volledig zonder compressor te realiseren. Dit levert een aanzienlijk lager energieverbruik op en verlaagt ook het opgenomen vermogen op de elektrische infrastructuur.
Hoe weet je welke ruimtes de meeste energie verspillen?
Je ontdekt welke ruimtes de meeste energie verspillen door een combinatie van energiemonitoring, ruimte-audits en het vergelijken van verbruiksdata per afdeling of systeem. Technische ruimtes zoals serverruimtes zijn vaak de meest energieverslindende plekken in een gebouw, maar dat wordt pas zichtbaar als je het verbruik specifiek meet.
Praktische stappen om energieverspilling per ruimte in kaart te brengen:
- Installeer submeters: Meet het energieverbruik per ruimte of systeem afzonderlijk, zodat je niet alleen het totaalverbruik van het gebouw ziet.
- Voer een energieaudit uit: Een gestructureerde rondgang door het gebouw waarbij je systemen, apparatuur en gebruikspatronen in kaart brengt.
- Analyseer piekverbruik: Wanneer piekt het verbruik? Als dat ook buiten werktijden gebeurt, wijst dat op systemen die onnodig doordraaien.
- Vergelijk ruimtes met vergelijkbare functies: Als twee serverruimtes van vergelijkbare omvang sterk verschillend verbruiken, is er waarschijnlijk iets mis in de minst efficiënte ruimte.
- Kijk naar de koelinstallatie: In veel bedrijven is de koeling van technische ruimtes verantwoordelijk voor een onevenredig groot aandeel van het totale energieverbruik.
Facility managers en IT-managers die dit proces doorlopen, zijn vaak verrast door de uitkomsten. Technische ruimtes die relatief klein zijn, blijken soms meer energie te verbruiken dan grote kantoorvleugels. Dat maakt ze tot een logisch startpunt voor verbeteringen.
Wat is het verschil tussen traditionele airconditioning en moderne koeloplossingen?
Het kernverschil is de manier waarop koude wordt geproduceerd. Traditionele koelinstallaties maken gebruik van compressoren en synthetische koudemiddelen die het hele jaar door actief zijn. Moderne koeloplossingen, zoals systemen op basis van Phase Change Materials (PCM), maken gebruik van vrije buitenlucht en thermische opslag, waardoor het energieverbruik drastisch lager uitvalt.
Een vergelijking op de belangrijkste punten:
- Energieverbruik: Traditionele koeling verbruikt jaarlijks aanzienlijk meer energie dan nodig is. PCM-koeling realiseert gemiddeld circa 90% energie- en kostenbesparing ten opzichte van een conventionele koelinstallatie.
- Koudemiddelen: Traditionele systemen gebruiken synthetische koudemiddelen die milieubelastend zijn. PCM-systemen werken met niet-giftige, milieuvriendelijke zouthydraten.
- Onderhoud: Traditionele koelinstallaties hebben compressoren en andere bewegende delen die regelmatig onderhoud vereisen. PCM-systemen hebben nauwelijks bewegende delen en zijn daardoor onderhoudsarm.
- Levensduur: Moderne PCM-installaties zijn ontworpen voor een levensduur van minimaal 25 jaar, met PCM-panelen die theoretisch nog veel langer meegaan.
- Betrouwbaarheid: PCM-systemen zijn intrinsiek redundant opgebouwd. Bij uitval van een onderdeel blijft de rest van de installatie operationeel, wat essentieel is voor kritieke omgevingen.
Voor organisaties die serverruimtes, schakelkasten of andere warmtegevoelige omgevingen beheren, is het verschil in jaarlijkse energiekosten al snel tienduizenden euro’s. Dat maakt de overstap naar een moderne koeloplossing niet alleen een duurzame keuze, maar ook een financieel verstandige.
Welke fiscale voordelen zijn er voor energiebesparende investeringen?
De belangrijkste fiscale regeling voor energiebesparende investeringen in Nederland is de EIA, de Energie-investeringsaftrek. Via de EIA kun je een deel van de investering in aanmerking laten komen voor aftrek van de fiscale winst, bovenop de normale afschrijving. Dit verlaagt de effectieve investeringskosten en verkort de terugverdientijd.
Hoe werkt de EIA?
De EIA is een regeling van de Nederlandse overheid die bedrijven stimuleert te investeren in erkende energiebesparende maatregelen. Om in aanmerking te komen, moet de investering op de Energielijst staan die jaarlijks wordt gepubliceerd. PCM-koeling is door de overheid erkend als energiebesparende maatregel en komt daarmee in aanmerking voor deze regeling.
Naast de EIA zijn er nog andere voordelen om rekening mee te houden:
- Lagere energierekening: De besparing op energiekosten heeft direct effect op de exploitatiekosten, elk jaar opnieuw.
- Verbeterde ESG-score: Energiebesparende investeringen dragen bij aan milieucertificeringen en ESG-rapportages, wat steeds vaker een vereiste is voor aanbestedingen en financieringsaanvragen.
- Lagere vermogensvraag: Een lager opgenomen vermogen kan ook de kosten voor de elektrotechnische infrastructuur drukken, zeker in omgevingen waar netcongestie een rol speelt.
Het is verstandig om bij de aanschaf van een energiebesparende installatie altijd een adviseur te raadplegen over de actuele mogelijkheden. De precieze voordelen hangen af van de specifieke investering, de bedrijfssituatie en de geldende regelgeving in 2026.
Hoe begin je met het verminderen van energieverspilling in je bedrijf?
Je begint met het verminderen van energieverspilling door eerst inzicht te krijgen in waar het verbruik vandaan komt, vervolgens de grootste verspillers te prioriteren en dan gerichte maatregelen te nemen. Begin niet met kleine aanpassingen, maar focus op de systemen die het meeste verbruiken.
Een praktische aanpak in stappen:
- Breng het verbruik in kaart: Gebruik energiemonitoring om per ruimte en systeem te begrijpen wat er verbruikt wordt.
- Identificeer de grootste verspillers: Koeling van technische ruimtes staat bij veel organisaties bovenaan de lijst.
- Stel prioriteiten op basis van impact: Pak eerst de systemen aan waar de besparing het grootst is. Een efficiëntere koeloplossing voor een serverruimte levert structureel meer op dan het vervangen van een paar lampen.
- Onderzoek beschikbare oplossingen en subsidies: Kijk welke alternatieven beschikbaar zijn en welke fiscale regelingen van toepassing zijn, zoals de EIA.
- Betrek de juiste mensen: Facility managers, IT-managers en duurzaamheidsverantwoordelijken moeten samen optrekken om draagvlak en uitvoering te borgen.
- Meet de resultaten: Stel na implementatie vast wat de werkelijke besparing is en gebruik dit als basis voor verdere stappen.
Organisaties die structureel willen werken aan energiebesparing en duurzame energie, merken dat het aanpakken van koelsystemen voor technische ruimtes vaak de snelste en meest meetbare resultaten oplevert. Het is een investering die zichzelf terugverdient en tegelijkertijd bijdraagt aan bredere doelen rondom maatschappelijk verantwoord ondernemen.
Hoe Duraflow helpt bij het verminderen van energieverspilling
Wij bij Duraflow hebben een koeloplossing ontwikkeld die specifiek is ontworpen voor de energieverspilling die in technische ruimtes plaatsvindt. Onze PCM Power Units vervangen traditionele koelinstallaties in serverruimtes, MCC-ruimtes, UPS-ruimtes en vergelijkbare omgevingen door een systeem dat gebruik maakt van vrije buitenlucht en thermische opslag in milieuvriendelijke PCM-panelen.
Wat onze aanpak concreet betekent voor jouw organisatie:
- Gemiddeld circa 90% lager energieverbruik ten opzichte van een traditionele koelinstallatie, wat zich direct vertaalt in aanzienlijk lagere jaarlijkse energiekosten.
- Geen compressoren of synthetische koudemiddelen, waardoor het systeem onderhoudsarm is en een levensduur heeft van minimaal 25 jaar.
- Intrinsiek redundante opbouw, zodat de koeling ook bij een storing van een onderdeel gewoon doorwerkt, essentieel voor kritieke omgevingen.
- Erkend als energiebesparende maatregel door de Nederlandse overheid, waardoor je mogelijk in aanmerking komt voor de EIA-regeling.
- Maatwerk per situatie, van kleine serverruimtes tot grote industriële omgevingen, met units van 3 kW en 6 kW die modulair gecombineerd kunnen worden.
Wil je weten wat onze oplossing concreet kan betekenen voor jouw technische ruimte? Neem contact met ons op en we denken graag met je mee.
