Veel organisaties sturen actief op het verlagen van hun energieverbruik in kilowatturen. Dat is begrijpelijk: kWh-gebruik is meetbaar, vergelijkbaar en staat vaak centraal in energierapportages. Maar wie alleen op kilowatturen stuurt, mist een groot deel van het verhaal. Zeker als het gaat om de koeling van technische ruimtes zoals serverruimtes, MER- en MCC-ruimtes, is het beeld veel complexer dan één getal op de energierekening suggereert.
Wat betekent het verlagen van kilowatturen precies?
Het verlagen van kilowatturen betekent dat een systeem minder elektrische energie verbruikt over een bepaalde tijdsperiode. Een kilowattuur (kWh) is de hoeveelheid energie die een apparaat van 1 kilowatt gedurende één uur verbruikt. Bij koelinstallaties gaat het dus om het totale elektriciteitsverbruik over een jaar, uitgedrukt in kWh per jaar.
In de praktijk wordt kWh-reductie vaak gezien als de primaire maatstaf voor energiebesparing. Organisaties vergelijken het verbruik van het ene jaar met het andere, of stellen doelen in hun duurzaamheidsrapportages op basis van dit cijfer. Dat is nuttig, maar het is slechts één dimensie van energieprestatie.
Wat daarbij regelmatig over het hoofd wordt gezien, is het opgenomen vermogen: hoeveel kilowatt een systeem op een bepaald moment uit het net trekt. Een installatie kan relatief weinig kWh per jaar verbruiken, maar toch pieken in vermogen veroorzaken die de elektrotechnische infrastructuur belasten. Juist dat onderscheid is voor veel technische ruimtes cruciaal.
Waarom leidt minder kWh-gebruik niet altijd tot lagere kosten?
Minder kilowatturen verbruiken leidt niet automatisch tot evenredig lagere energiekosten, omdat energierekeningen uit meerdere componenten bestaan. Naast het verbruik in kWh betalen bedrijven ook voor het aansluitvermogen, de netbeheerkosten en soms voor piekbelasting. Als een systeem op piekmomenten veel vermogen trekt, stijgen die kosten ongeacht het totale jaarverbruik.
Dit fenomeen speelt sterk bij traditionele koelinstallaties die werken met compressoren. Zulke systemen starten en stoppen frequent, waardoor ze op bepaalde momenten een hoog elektrisch vermogen opnemen. Die pieken worden door netbeheerders gemeten en kunnen leiden tot hogere tarieven in de capaciteitscomponent van de energierekening.
Bovendien houdt een focus op kWh geen rekening met:
- Onderhoudskosten: systemen die veel bewegende delen bevatten, vergen regelmatig onderhoud en vervanging van onderdelen
- Koelmiddelkosten: traditionele koelinstallaties gebruiken synthetische koudemiddelen die periodiek bijgevuld of vervangen moeten worden
- Downtime-risico: een storing in een koelinstallatie voor een serverruimte heeft directe operationele gevolgen, die financieel zwaar kunnen wegen
Kortom: wie alleen kWh optimaliseert zonder naar het totale kostenprofiel te kijken, bespaart op papier, maar niet noodzakelijkerwijs in de praktijk.
Wat zijn de echte oorzaken van hoge energiekosten bij koeling?
De voornaamste oorzaken van hoge energiekosten bij professionele koeling zijn het continu draaien van compressoren, het gebruik van synthetische koudemiddelen en een hoog aansluitvermogen dat ook bij lage belasting niet daalt. Traditionele koelsystemen zijn ontworpen om op elk moment de volledige koelcapaciteit te leveren, ongeacht de werkelijke behoefte.
Concreet ziet dat er zo uit bij een traditionele koelinstallatie voor een serverruimte:
- Het systeem verbruikt het hele jaar door een relatief constant hoog vermogen
- Er wordt geen gebruik gemaakt van gratis koude buitenlucht, ook niet op koele nachten of in de winter
- Onderhoud aan compressoren en koudemiddelcircuits vormt een structurele kostenpost
- Het systeem is gevoelig voor storingen, juist omdat het veel bewegende en slijtende onderdelen bevat
Traditionele koelinstallaties voor technische ruimtes vertegenwoordigen structurele kosten die jaar na jaar terugkomen, zonder dat het systeem daarin verbetert. De echte besparing zit dus niet in het iets efficiënter laten draaien van een bestaand systeem, maar in het fundamenteel anders aanpakken van de koelvraag.
Hoe werkt PCM-koeling als alternatief voor traditionele airconditioning?
PCM-koeling werkt door thermische energie op te slaan in Phase Change Materials: stoffen die tijdens hun overgang van vast naar vloeibaar grote hoeveelheden warmte absorberen. ’s Nachts stolt het PCM door koude buitenlucht en slaat het koude op. Overdag smelt het PCM en geeft het de opgeslagen koude af aan de ruimte, zonder dat daarvoor continu elektriciteit nodig is.
Het systeem maakt voor ongeveer 92% van de tijd gebruik van directe vrije buitenluchtkoeling. Alleen wanneer de buitentemperatuur te hoog is, springt de thermische opslag in de PCM-panelen bij. Dit principe elimineert de behoefte aan een continu draaiende compressor, wat het elektrisch verbruik drastisch verlaagt.
De PCM Power Units die wij ontwikkeld hebben, bevatten kunststofpanelen gevuld met niet-giftige zouthydraten. Deze panelen zijn getest op 10.000 cycli, wat overeenkomt met een theoretische technische levensduur van 250 jaar. De conventionele componenten van het systeem, zoals de ventilatoren, gaan minimaal 25 jaar mee.
Naast koeling stabiliseert het systeem ook de relatieve luchtvochtigheid in de ruimte, wat voor technische omgevingen zoals serverruimtes een extra voordeel is.
Wat is het verschil tussen PCM-koeling en traditionele koelsystemen?
Het kernverschil is dat traditionele koelsystemen continu elektrisch vermogen nodig hebben om te koelen via een compressor, terwijl PCM-koeling thermische opslag gebruikt en daarvoor nauwelijks elektriciteit verbruikt. PCM-koeling heeft geen compressor, geen synthetische koudemiddelen en vrijwel geen bewegende delen buiten de ventilator.
Dit verschil werkt door op vrijwel elk aspect van de installatie:
- Energieverbruik: traditionele koeling verbruikt aanzienlijk meer energie dan nodig; een vergelijkbare PCM-installatie realiseert gemiddeld circa 90% energiebesparing
- Opgenomen vermogen: een 3kW PCM Power Unit verbruikt slechts 110 watt; een 6kW unit 220 watt op 230V AC
- Onderhoud: zonder compressor of koudemiddelcircuit vervalt een groot deel van het reguliere onderhoud
- Milieu-impact: PCM-koeling gebruikt geen synthetische koudemiddelen, wat de uitstoot van schadelijke stoffen voorkomt
- Betrouwbaarheid: het systeem is intrinsiek redundant uitgevoerd, met aanzienlijk minder storingsgevoelige onderdelen
Een bijkomend voordeel is dat het lage opgenomen vermogen directe aansluiting op een UPS-systeem mogelijk maakt. Dat betekent dat de koeling ook bij stroomuitval gegarandeerd doorloopt, wat voor serverruimtes en andere kritieke omgevingen een wezenlijk verschil maakt ten opzichte van traditionele systemen.
Wanneer is investeren in PCM-koeling financieel verstandig?
Investeren in PCM-koeling is financieel verstandig wanneer een organisatie een technische ruimte heeft met een structurele koelbehoefte, de huidige koelinstallatie aan vervanging toe is of hoge energiekosten veroorzaakt, en de organisatie baat heeft bij lagere operationele kosten op de lange termijn. De combinatie van laag energieverbruik, nagenoeg onderhoudsvrij gebruik en een levensduur van minimaal 25 jaar maakt de totale eigendomskosten aanzienlijk lager dan bij traditionele systemen.
Relevante factoren om de financiële afweging te maken:
- Huidige energiekosten voor koeling: hoe hoger het huidige verbruik, hoe groter de absolute besparing
- Type ruimte: serverruimtes, MER-, SER-, UPS-, HVK- en MCC-ruimtes zijn bij uitstek geschikt vanwege hun continue koelbehoefte
- EIA-regeling: als erkende energiebesparende maatregel komt PCM-koeling in aanmerking voor de Energie-investeringsaftrek, wat de netto investering verlaagt
- Maatschappelijk verantwoord ondernemen: organisaties met ESG-doelen of milieucertificeringen profiteren ook van de aantoonbare verlaging van energieverbruik en CO2-uitstoot
Duurzame energie en maatschappelijk verantwoord ondernemen zijn steeds vaker strategische prioriteiten, niet alleen ethische keuzes. PCM-koeling sluit daar goed op aan, omdat de besparing zowel financieel als ecologisch aantoonbaar is. In sommige gevallen is er zelfs geen initiële investering nodig, afhankelijk van de specifieke situatie en het beschikbare financieringsmodel.
Hoe Duraflow helpt met energiebesparing bij professionele koeling
Duraflow ontwikkelt en levert PCM-koeloplossingen die specifiek zijn ontworpen voor technische ruimtes met een structurele koelbehoefte. Onze aanpak richt zich niet alleen op het verlagen van kilowatturen, maar op het fundamenteel verbeteren van het totale energieprofiel van een installatie. Dat betekent: minder opgenomen vermogen, lagere operationele kosten en een systeem dat decennialang betrouwbaar functioneert zonder intensief onderhoud.
Wat wij bieden:
- Modulaire PCM Power Units van 3kW en 6kW, combineerbaar voor elke ruimtegrootte
- Maatwerk PCM-luchtbehandelingsunits voor grotere toepassingen
- Gemiddeld meer dan 90% energie- en kostenbesparing ten opzichte van traditionele koelinstallaties
- Geen compressoren of synthetische koudemiddelen, waardoor onderhoud minimaal is
- Mogelijkheid tot aansluiting op de EIA-regeling voor fiscaal voordeel
- Een systeem met een levensduur van minimaal 25 jaar en intrinsieke redundantie
Wil je weten wat PCM-koeling concreet kan betekenen voor jouw serverruimte of technische installatie? Neem contact op en we kijken samen naar de mogelijkheden voor jouw situatie.
