Rack-mounted servers in een compacte serverruimte naast een PCM-koeleenheid met lichtblauwe zouthydraatpanelen en condensvorming.

Is PCM koeling geschikt voor kleine serverruimtes?

Debbie Meijer ·

Ja, PCM-koeling is geschikt voor kleine serverruimtes. De PCM Power Units zijn beschikbaar in compacte vermogens van 3 kW en 6 kW en zijn specifiek ontworpen voor ruimtes zoals MER-, SER- en UPS-ruimtes waar betrouwbare klimaatbeheersing essentieel is. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over PCM-koeling in kleinere technische ruimtes.

Hoe werkt PCM-koeling in een serverruimte?

PCM-koeling werkt door gebruik te maken van Phase Change Materials: stoffen die bij een vaste temperatuur van fase wisselen, van vast naar vloeibaar en omgekeerd. Tijdens die faseovergang nemen ze grote hoeveelheden warmte op zonder zelf sterk in temperatuur te stijgen. In een serverruimte zorgt dit voor een stabiele temperatuur, zonder compressor of synthetisch koudemiddel.

Het principe is vergelijkbaar met smeltend ijs: het absorbeert warmte terwijl de temperatuur gelijk blijft. De PCM-panelen in de koelunit zijn gevuld met milieuvriendelijke zouthydraten die precies op de gewenste werktemperatuur reageren, rond de 25°C. Warme lucht uit de serverruimte stroomt langs deze panelen, geeft zijn warmte af, en keert gekoeld terug de ruimte in.

Omdat er geen compressor nodig is, vraagt het systeem minimaal elektrisch vermogen. Alleen de ventilatoren draaien continu. Dit maakt directe aansluiting op een UPS-systeem mogelijk, zodat de koeling van de serverruimte ook bij een stroomstoring gewoon doorwerkt.

Wat zijn de minimale ruimte-eisen voor een PCM Power Unit?

Een PCM Power Unit is een zelfstandige, modulaire kast die zowel in kleine als grotere technische ruimtes past. Er gelden geen uitzonderlijk hoge eisen aan de ruimte, maar een aantal technische randvoorwaarden is wel bepalend voor een goede werking.

De unit heeft voldoende aanvoerlucht nodig om warmte effectief op te nemen. Voor een unit van 6 kW geldt een benodigde luchtcapaciteit van 2.600 tot 3.000 m³/h. De aanvoertemperatuur van de lucht mag maximaal circa 27 tot 28°C bedragen. Daarnaast moet er voldoende ruimte zijn voor plaatsing van de kast en vrije luchtcirculatie rondom de unit.

Omdat de units modulair zijn, kunnen meerdere units gecombineerd worden als de koelbehoefte groeit. Een installateur of adviseur beoordeelt vooraf de luchtstromen, drukopbouw en ruimtelijke indeling om te bepalen welke configuratie het beste past bij de specifieke situatie.

Hoeveel energie bespaart PCM-koeling ten opzichte van traditionele koeling?

PCM-koeling bespaart gemiddeld meer dan 90% op energieverbruik ten opzichte van conventionele koelinstallaties met compressoren. Dit verschil ontstaat omdat PCM-systemen geen compressor gebruiken en daarmee het opgenomen elektrisch vermogen drastisch verlagen, zowel in kilowatturen als in kilowatts piek.

Dat onderscheid is praktisch relevant. Traditionele koelinstallaties trekken bij opstart en piekbelasting veel vermogen. PCM-systemen werken met een gelijkmatige, lage elektrische belasting door de ventilatoren. Dit levert niet alleen een lagere energierekening op, maar helpt ook bij netcongestie: er komt ruimte vrij op de elektrotechnische infrastructuur.

Voor organisaties met meerdere technische ruimtes of een uitgebreid IT-landschap kan dit oplopen tot aanzienlijke jaarlijkse besparingen. De terugverdientijd van een PCM-installatie bedraagt doorgaans minder dan vijf jaar, afhankelijk van het huidige energieverbruik en de gekozen configuratie.

Wanneer is PCM-koeling de juiste keuze voor een kleine serverruimte?

PCM-koeling is de juiste keuze wanneer een serverruimte continue en betrouwbare klimaatbeheersing vereist, het energieverbruik omlaag moet, en een langetermijninvestering gewenst is. Het is bij uitstek geschikt voor MER-, SER-, UPS-, HVK- en MCC-ruimtes waar een stabiele temperatuur bedrijfskritisch is.

De technologie past goed bij organisaties die:

  • Zoeken naar een alternatief voor een verouderde of energieverslindende koelinstallatie
  • Continuïteit van koeling willen garanderen, ook bij stroomuitval
  • Duurzaamheidsdoelstellingen nastreven, zoals ESG-doelen of milieucertificeringen
  • Fiscale voordelen willen benutten via de EIA-regeling
  • Weinig ruimte hebben voor onderhoud of complexe installaties

PCM-koeling is minder geschikt als de ruimte onvoldoende luchtcirculatie toelaat of als de aanvoertemperatuur structureel boven de 27 tot 28°C ligt. In dat geval beoordeelt een adviseur of aanvullende maatregelen nodig zijn.

Wat zijn de onderhouds- en levensduurvoordelen van PCM-koeling?

PCM-koeling is nagenoeg onderhoudsvrij. Omdat er naast de ventilatoren geen bewegende delen in het systeem zitten, is er weinig dat kan slijten of defect raken. De eerste inspectiebeurt voor de ventilatoren is pas nodig na minimaal 50.000 vollastdraaiuren. De PCM-panelen zelf gaan minimaal 25 jaar mee, met een productgarantie op het energieopslagmateriaal van 25 jaar.

Dat is een wezenlijk verschil met traditionele koelinstallaties, die regelmatig onderhoud vragen aan compressoren, koudemiddelen en condensors. Die componenten ontbreken volledig in een PCM-systeem. Dit verlaagt niet alleen de onderhoudskosten, maar ook de kans op onverwachte uitval.

Bovendien zijn de units demontabel en herbruikbaar. Als een organisatie verhuist of de ruimte-indeling wijzigt, kan de installatie worden meegenomen en opnieuw worden ingezet. Dat maakt PCM-koeling ook op de lange termijn een flexibele keuze.

Welke fiscale voordelen zijn er bij de aanschaf van PCM-koeling?

Bij de aanschaf van een PCM-koelinstallatie kunnen zakelijke opdrachtgevers gebruikmaken van de Energie-investeringsaftrek (EIA). Dit is een fiscale regeling van de Nederlandse overheid waarmee een deel van de investeringskosten aftrekbaar is van de fiscale winst. PCM-koeling is erkend als officiële energiebesparende maatregel, wat de weg vrijmaakt voor deze aftrek.

De EIA verlaagt de effectieve investering en verkort daarmee de terugverdientijd. In combinatie met de structurele energiebesparing die het systeem oplevert, maakt dit PCM-koeling financieel aantrekkelijk voor organisaties die bewust investeren in hun technische infrastructuur.

Het is verstandig om vooraf met een fiscaal adviseur of de installateur te bespreken welke onderdelen van de investering in aanmerking komen en aan welke voorwaarden voldaan moet worden voor de EIA-aanvraag.

Hoe Duraflow helpt met de koeling van uw serverruimte

Wij ontwikkelen en leveren PCM Power Units die speciaal zijn ontworpen voor bedrijfskritische omgevingen zoals serverruimtes, MER-, SER- en UPS-ruimtes. Onze oplossingen combineren betrouwbare klimaatbeheersing met een minimaal energieverbruik en een lange levensduur. Dit is wat wij bieden:

  1. Maatwerkconfiguratie, op basis van uw ruimte, warmtelast en luchtstromen bepalen wij de juiste unit-combinatie (3 kW, 6 kW of modulair opgeschaald)
  2. Technische beoordeling vooraf, wij beoordelen samen met de installateur de luchtcapaciteit, drukopbouw en plaatsingsmogelijkheden
  3. Aansluiting op bestaande infrastructuur, inclusief koppeling aan UPS-systemen en gebouwbeheersystemen via Modbus
  4. Ondersteuning bij EIA-aanvraag, wij informeren u over de fiscale mogelijkheden bij uw investering
  5. Minimaal onderhoud, maximale uptime, dankzij het ontwerp zonder compressoren of koudemiddelen

Wilt u weten of PCM-koeling geschikt is voor uw specifieke serverruimte? Neem contact met ons op voor een vrijblijvend adviesgesprek.

Veelgestelde vragen

Kan een PCM Power Unit ook worden ingezet in ruimtes zonder airconditioning?

Ja, een PCM Power Unit kan zelfstandig functioneren als primaire koeloplossing, zonder dat er een bestaande airconditioning aanwezig is. De unit is ontworpen om de volledige koellast van de ruimte op zich te nemen, mits de aanvoertemperatuur en luchtcirculatie binnen de technische specificaties vallen. Wel is het verstandig om vooraf een technische beoordeling te laten uitvoeren, zodat zeker is dat de ruimte voldoende luchtdoorstroming biedt voor een optimale werking.

Wat gebeurt er met de koeling als de PCM-panelen volledig zijn opgeladen met warmte?

Wanneer de PCM-panelen volledig zijn gesmolten en geen warmte meer kunnen opnemen, moet het materiaal worden teruggekoeld naar de vaste fase voordat het opnieuw warmte kan absorberen. In de praktijk is het systeem zo gedimensioneerd dat de regeneratiecyclus automatisch plaatsvindt via de nachtelijke afkoeling of via een externe koelbron. Een adviseur berekent vooraf de juiste capaciteit zodat de PCM-panelen nooit volledig verzadigd raken tijdens normale bedrijfsomstandigheden.

Hoe wordt een PCM Power Unit aangesloten op een gebouwbeheersysteem (GBS)?

Een PCM Power Unit ondersteunt communicatie via het Modbus-protocol, dat breed wordt toegepast in gebouwbeheersystemen (GBS) en SCADA-omgevingen. Via deze koppeling kunnen temperatuur, ventilatorstatus en alarmwaarden op afstand worden gemonitord en gelogd. De installateur verzorgt de technische integratie, en Duraflow levert de benodigde documentatie en parameterlijsten voor een soepele inbedding in de bestaande beheerinfrastructuur.

Wat zijn veelgemaakte fouten bij de installatie van PCM-koeling in een kleine serverruimte?

Een veelgemaakte fout is het onderschatten van de benodigde luchtcirculatie: als de ruimte-indeling zorgt voor kortsluiting tussen warme en koude luchtstromen, presteert de unit minder efficiënt. Daarnaast wordt de maximale aanvoertemperatuur van 27 tot 28°C soms over het hoofd gezien, waardoor het systeem structureel overbelast wordt. Beide risico’s zijn te voorkomen door vooraf een gedegen luchtstroomanalyse en thermische berekening te laten uitvoeren door een gespecialiseerde installateur.

Is PCM-koeling ook geschikt voor serverruimtes in oudere gebouwen met beperkte elektrotechnische infrastructuur?

Ja, juist in oudere gebouwen biedt PCM-koeling een groot voordeel: omdat het systeem geen compressor gebruikt, is het elektrisch aansluitvermogen aanzienlijk lager dan bij traditionele koeling. Dit maakt aansluiting op een bestaand, beperkt elektrotechnisch net vaak wél haalbaar zonder kostbare verzwaring van de groepenkast of aansluiting. Bovendien is directe koppeling aan een UPS-systeem mogelijk, wat continuïteit van koeling garandeert ook bij netproblemen die in oudere gebouwen vaker voorkomen.

Hoe lang duurt de installatie van een PCM Power Unit gemiddeld?

De fysieke installatie van een PCM Power Unit is doorgaans binnen één werkdag te realiseren, afhankelijk van de complexiteit van de ruimte en de benodigde aansluitingen. Omdat het systeem modulair en compressor-vrij is, zijn er geen koelmiddellekkage-tests of complexe leidingtrajecten nodig zoals bij traditionele koelinstallaties. De totale doorlooptijd van advies tot inbedrijfstelling, inclusief technische beoordeling en planning, bedraagt gemiddeld enkele weken.

Kan ik mijn bestaande koelinstallatie geleidelijk vervangen door PCM-koeling, of moet dat in één keer?

Dankzij het modulaire karakter van PCM Power Units is een gefaseerde overgang goed mogelijk. U kunt beginnen met één unit die de koellast gedeeltelijk overneemt, terwijl de bestaande installatie als back-up blijft draaien. Zodra de PCM-units de volledige koelbehoefte dekken, kan de oude installatie worden uitgezet of verwijderd. Deze aanpak verlaagt het risico op downtime tijdens de transitie en maakt het financieel eenvoudiger om de investering te spreiden.

Gerelateerde artikelen