Het opgenomen vermogen van een bedrijfspand bepaalt niet alleen je energierekening, maar ook de capaciteit die je nodig hebt op je elektrotechnische aansluiting. Zeker in een tijd waarin netcongestie steeds vaker een knelpunt vormt, is het slim om te kijken waar je vermogen kunt besparen. Technische ruimtes zoals serverruimtes, UPS-ruimtes en MCC-ruimtes zijn daarin vaak een onderschatte factor. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over het verlagen van opgenomen vermogen in een bedrijfsomgeving.
Wat is opgenomen vermogen en waarom is het belangrijk?
Opgenomen vermogen is de hoeveelheid elektrisch vermogen, uitgedrukt in kilowatt (kW), die een installatie of gebouw op een bepaald moment uit het elektriciteitsnet trekt. Het verschilt van energieverbruik (kWh), dat de totale hoeveelheid verbruikte energie over een periode meet. Opgenomen vermogen bepaalt hoe zwaar je aansluiting belast wordt en heeft directe invloed op je aansluitkosten en netcapaciteit.
Waarom is dit belangrijk? Omdat je elektriciteitsaansluiting een maximale capaciteit heeft. Als meerdere systemen tegelijk op vol vermogen draaien, kun je die grens bereiken of overschrijden. Dit leidt tot hogere kosten, mogelijke stroomonderbrekingen en in sommige gevallen de noodzaak tot een duurdere, zwaardere aansluiting. Bovendien speelt netcongestie in Nederland een steeds grotere rol: organisaties die hun opgenomen vermogen verlagen, creëren ruimte op hun eigen elektrotechnische infrastructuur en lopen minder risico op beperkingen vanuit de netbeheerder.
Voor facility managers en technisch directeuren is het verlagen van opgenomen vermogen daarom niet alleen een kwestie van besparen op de energierekening, maar ook van operationele betrouwbaarheid en toekomstbestendigheid.
Welke systemen verbruiken het meeste vermogen in een bedrijfspand?
In de meeste bedrijfspanden zijn koelinstallaties, verwarmingssystemen en verlichting de grootste verbruikers van elektrisch vermogen. Maar in panden met technische ruimtes zoals serverruimtes, SER- of MCC-ruimtes zijn koelsystemen vaak verantwoordelijk voor het grootste deel van het opgenomen vermogen, omdat ze continu en op hoog vermogen draaien.
Traditionele koelinstallaties op basis van compressortechnologie (ook wel DX-koeling genoemd) draaien het hele jaar door, ongeacht de buitentemperatuur. Ze verbruiken continu elektrisch vermogen om warmte af te voeren. In een technische ruimte waar apparatuur 24 uur per dag warmte produceert, betekent dit dat het koelsysteem nooit echt uitstaat. Dat maakt koeling structureel een van de zwaarste belastingen op je elektriciteitsaansluiting.
Andere grote verbruikers zijn:
- UPS-systemen en noodstroomvoorzieningen
- Verlichting in grote hal- of magazijnruimtes
- Productiemachines en aandrijftechniek
- Laadinfrastructuur voor elektrische voertuigen
Voor organisaties die hun opgenomen vermogen structureel willen verlagen, is het koelsysteem dan ook de meest logische plek om te beginnen, zeker als het gaat om technische ruimtes met een continue koelbehoefte.
Hoe verschilt PCM-koeling van traditionele airconditioning?
Het belangrijkste verschil tussen PCM-koeling en traditionele koelinstallaties zit in het opgenomen elektrisch vermogen. Traditionele DX-koeling gebruikt compressoren die het hele jaar door draaien en continu veel elektrisch vermogen verbruiken. PCM-koeling maakt gebruik van faseovergangsmaterialen en vrije buitenlucht, waardoor het opgenomen vermogen een fractie is van wat een conventioneel systeem nodig heeft.
PCM staat voor Phase Change Material. De kern van het systeem bestaat uit panelen gevuld met niet-giftige zouthydraten. ’s Nachts, wanneer de buitentemperatuur laag genoeg is, stolt het PCM en slaat het koude op. Overdag geeft het PCM die opgeslagen koude geleidelijk af aan de ruimte. Dit proces vraagt vrijwel geen elektrisch vermogen, omdat er geen compressor nodig is.
Nog een concreet verschil:
- Traditionele DX-koeling: werkt op compressoren, synthetische koudemiddelen en buitenventilatoren die 365 dagen per jaar in bedrijf zijn
- PCM-koeling: werkt voor circa 92% van het jaar op directe vrije buitenlucht en voor de resterende periode op opgeslagen koude in PCM-panelen, aangedreven door uitsluitend ventilatoren
Dat verschil in werkingsprincipe vertaalt zich direct naar het opgenomen vermogen. Waar een traditionele installatie continu op hoog vermogen draait, heeft een PCM-installatie alleen ventilatoren nodig voor de luchtcirculatie. Dit maakt directe aansluiting op een UPS-systeem mogelijk, wat betekent dat de koeling ook bij stroomuitval blijft werken. Bovendien zijn er geen synthetische koudemiddelen nodig, wat zowel de milieu-impact als de onderhoudskosten verlaagt.
Hoe verlaag je het opgenomen vermogen van technische ruimtes?
Het opgenomen vermogen van technische ruimtes verlaag je door de koelinstallatie te vervangen door of aan te vullen met een systeem dat weinig elektrisch vermogen nodig heeft. De meest effectieve stap is overstappen op een koeltechnologie die geen gebruik maakt van compressoren, zoals koeling op basis van vrije buitenlucht en thermische opslag.
Naast de keuze voor het juiste koelsysteem zijn er aanvullende maatregelen die het opgenomen vermogen van een technische ruimte kunnen verlagen:
- Optimaliseer de luchtstroming: zorg dat warme en koude lucht niet wordt gemengd in het serverrack of de technische kast. Een goed ontworpen koude- en warmecorridor verlaagt de benodigde koelcapaciteit.
- Pas variabele debietregeling toe: systemen die het luchtdebiet aanpassen aan de werkelijke warmteproductie verbruiken minder vermogen bij deellast.
- Controleer de setpoints: veel technische ruimtes worden koeler gehouden dan nodig. Een hogere ingestelde temperatuur (binnen de veilige grenzen van de apparatuur) verlaagt de koelbelasting.
- Verminder de warmteproductie aan de bron: consolideer servers, vervang verouderde apparatuur door energiezuinigere alternatieven en schakel ongebruikte systemen uit.
- Kies voor koeling met laag aansluitvermogen: PCM Power Units hebben een opgenomen vermogen van slechts 110 watt voor een 3 kW koelinstallatie, wat een drastische verlaging is ten opzichte van compressorgestuurde systemen.
De combinatie van een efficiënte koeltechnologie en een goed ingeregeld systeem levert de grootste winst op, zowel in opgenomen vermogen als in jaarlijks energieverbruik.
Wat is de EIA-regeling en hoe profiteer je ervan?
De EIA-regeling, voluit Energie-investeringsaftrek, is een Nederlandse fiscale regeling waarmee bedrijven een deel van de investering in erkende energiebesparende technieken kunnen aftrekken van de fiscale winst. Dit verlaagt de effectieve investeringskosten en verkort de terugverdientijd van energiebesparende maatregelen.
De regeling is bedoeld voor ondernemers die investeren in technieken die zijn opgenomen op de Energielijst van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). PCM-koeling is door de Nederlandse overheid erkend als officiële energiebesparende maatregel en komt daardoor in aanmerking voor de EIA.
Hoe profiteer je ervan?
- Doe de investering in een erkende energiebesparende installatie
- Meld de investering binnen drie maanden na het aangaan van de verplichting aan bij RVO
- Verwerk de aftrek in je aangifte vennootschapsbelasting of inkomstenbelasting
Het voordeel van de EIA is dat het de netto investeringskosten verlaagt zonder dat je vooraf subsidie hoeft aan te vragen. Gecombineerd met de structurele besparing op energiekosten die een energiezuinig koelsysteem oplevert, kan de terugverdientijd aanzienlijk worden verkort. Voor organisaties die toch al van plan zijn hun koelinstallatie te vervangen of te vernieuwen, is de EIA een logische manier om die investering financieel aantrekkelijker te maken.
Wanneer is het slim om over te stappen op energiezuinige koeling?
Overstappen op energiezuinige koeling is slim zodra je huidige koelsysteem aan vervanging toe is, je energiekosten structureel hoog zijn, of je organisatie te maken heeft met netcongestie of een beperkte aansluitcapaciteit. In al deze situaties biedt een energiezuinig alternatief zowel operationele als financiële voordelen.
Er zijn een aantal concrete signalen die aangeven dat het moment rijp is:
- Je koelinstallatie is ouder dan tien jaar en vraagt steeds meer onderhoud
- Je betaalt hoge energierekeningen voor ruimtes die het hele jaar door gekoeld moeten worden
- Je netbeheerder geeft aan dat uitbreiding van je aansluiting niet mogelijk is, of alleen tegen hoge kosten
- Je organisatie heeft duurzaamheidsdoelstellingen of ESG-rapportageverplichtingen
- Je wilt gebruikmaken van de EIA-regeling, die jaarlijks wordt vastgesteld en niet altijd dezelfde technieken dekt
Ook als je koelinstallatie technisch nog functioneert, kan een kosten-batenanalyse uitwijzen dat vroegtijdig overstappen voordeliger is dan wachten tot het systeem het begeeft. Door over te stappen op een koelsysteem dat circa 90% minder energie verbruikt dan een traditionele compressorgestuurde installatie, begint de besparing op zowel het opgenomen vermogen als de energiekosten direct na installatie. Hoe eerder je overstapt, hoe eerder je die besparing realiseert.
Voor grotere technische ruimtes, waar de koelinstallatie continu op vol vermogen draait, is de businesscase doorgaans het sterkst. Maar ook voor kleinere serverruimtes of telecomkasten is een energiezuinig koelsysteem de moeite waard om serieus te overwegen.
Hoe Duraflow helpt met het verlagen van opgenomen vermogen
Wij ontwikkelen en leveren PCM-koeloplossingen die speciaal zijn ontworpen voor technische ruimtes met een continue koelbehoefte. Onze systemen werken zonder compressoren en zonder synthetische koudemiddelen, wat het opgenomen elektrisch vermogen drastisch verlaagt ten opzichte van traditionele koelinstallaties. In de praktijk realiseren organisaties hiermee een energie- en kostenbesparing van circa 90%.
Wat wij bieden:
- PCM Power Units in 3 kW en 6 kW, modulair te combineren voor elke koelcapaciteit
- Opgenomen vermogen van slechts 110 watt voor de 3 kW unit, wat directe aansluiting op een UPS mogelijk maakt
- Erkenning als energiebesparende maatregel door de Nederlandse overheid, waardoor je in aanmerking komt voor de EIA-regeling
- Minimaal 25 jaar levensduur en nagenoeg onderhoudsvrij, dankzij het ontbreken van bewegende delen (op de ventilator na)
- Toepasbaar in serverruimtes (MER), SER-, UPS-, HVK- en MCC-ruimtes van uiteenlopende grootte
Wil je weten hoeveel vermogen jouw technische ruimte kan besparen en of onze oplossing past bij jouw situatie? Neem dan contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek.
