Elk bedrijf dat elektriciteit verbruikt, draagt indirect bij aan CO₂-uitstoot. Toch weten veel organisaties niet precies hoe groot die bijdrage is, laat staan welke bedrijfsprocessen de meeste impact hebben. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over energieverbruik, CO₂-voetafdruk en maatschappelijk verantwoord ondernemen — zodat je als bedrijf gerichte stappen kunt zetten.
Wat is een CO₂-voetafdruk en hoe wordt die berekend?
De CO₂-voetafdruk van een bedrijf is de totale hoeveelheid broeikasgassen die direct of indirect vrijkomt door de bedrijfsactiviteiten, uitgedrukt in kilogram of ton CO₂-equivalent (CO₂e). De berekening omvat energieverbruik, transport, inkoop van goederen en diensten, en soms ook uitstoot in de productieketen.
In de praktijk werken bedrijven met drie categorieën, ook wel scopes genoemd:
- Scope 1: directe uitstoot, zoals verbranding van aardgas in een verwarmingsketel of brandstof in eigen voertuigen
- Scope 2: indirecte uitstoot door ingekochte elektriciteit en warmte
- Scope 3: alle overige indirecte uitstoot, zoals zakenreizen, woon-werkverkeer van medewerkers en de productie van ingekochte materialen
Voor de meeste kantoor- en technische omgevingen is Scope 2 de grootste post: het elektriciteitsverbruik van apparatuur, verlichting en klimaatbeheersing bepaalt in grote mate hoe zwaar de CO₂-voetafdruk uitvalt. Wie die voetafdruk wil verkleinen, doet er dan ook goed aan om het elektriciteitsverbruik als eerste onder de loep te nemen.
Hoe draagt energieverbruik bij aan de CO₂-uitstoot van bedrijven?
Energieverbruik leidt tot CO₂-uitstoot omdat de opwekking van elektriciteit in het Nederlandse stroomnet nog deels plaatsvindt met fossiele brandstoffen. Elke kilowattuur die een bedrijf verbruikt, heeft een bijbehorende uitstootfactor. Hoe meer energie een organisatie gebruikt, hoe hoger de CO₂-uitstoot die daaraan gekoppeld is.
Dit verband is direct en meetbaar. De uitstootfactor van elektriciteit varieert per jaar en per energiemix, maar het principe blijft hetzelfde: minder verbruik betekent minder uitstoot. Dat maakt energiebesparing een van de meest concrete manieren om de CO₂-voetafdruk te verlagen, zonder dat je hoeft te wachten op grote technologische doorbraken.
Naast de hoeveelheid elektriciteit speelt ook het type energieverbruik een rol. Continue, hoog-vermogenprocessen die dag en nacht draaien, zoals koelinstallaties en servers, leveren een onevenredig grote bijdrage aan de jaarlijkse uitstoot. Een installatie die continu op vol vermogen draait, verbruikt in een jaar aanzienlijk meer dan een systeem dat slim gebruik maakt van de beschikbare omgevingscondities.
Welke bedrijfsruimtes verbruiken het meeste energie?
Technische ruimtes zoals serverruimtes (MER), SER-, UPS-, HVK- en MCC-ruimtes zijn verantwoordelijk voor een groot deel van het totale energieverbruik van een organisatie. Deze ruimtes draaien continu, genereren veel warmte en vereisen permanente klimaatbeheersing om apparatuur veilig en stabiel te houden.
Wat deze ruimtes zo energie-intensief maakt, is de combinatie van twee factoren: de apparatuur zelf verbruikt veel stroom, en de koeling die nodig is om die warmte af te voeren, verbruikt opnieuw veel stroom. Bij traditionele koelinstallaties kan de koeling soms bijna evenveel energie verbruiken als de apparatuur die ze koelt.
Andere energieverslindende ruimtes zijn onder meer:
- Productie- en fabricagehallen met zware machines
- Telecomkasten en distributiepunten
- Datacenters en rekencentra
- Ruimtes met grote elektrische schakelinstallaties (MCC-ruimtes)
Wat al deze omgevingen gemeen hebben, is dat de klimaatbeheersing geen luxe is maar een operationele noodzaak. De temperatuur moet binnen strikte grenzen blijven, ongeacht het seizoen of de buitentemperatuur. Juist daarom is het zo waardevol om te kijken naar hoe die koeling wordt opgewekt.
Wat is het verschil tussen traditionele airconditioning en PCM-koeling?
Het belangrijkste verschil is de manier waarop koude wordt geproduceerd. Traditionele koelinstallaties gebruiken compressoren en synthetische koudemiddelen die continu elektrisch vermogen vragen. PCM-koeling slaat thermische energie op in faseovergangsmaterialen en maakt voor het grootste deel gebruik van koude buitenlucht, zonder compressoren of chemische koudemiddelen.
In de praktijk betekent dit verschil een besparing van gemiddeld circa 90% op zowel energieverbruik als energiekosten. Een vergelijkbare PCM Power Unit verbruikt slechts een fractie van wat een traditionele koelinstallatie nodig heeft, wat zich direct vertaalt in een drastisch lagere CO₂-uitstoot.
Hoe werkt PCM-koeling dan precies? Het systeem benut het principe van faseovergang: ’s nachts absorbeert het PCM-materiaal koude uit de buitenlucht en stolt het. Overdag smelt het PCM langzaam en geeft de opgeslagen koude af aan de ruimte. Voor 92% van het jaar, oftewel 330 tot 340 dagen, werkt het systeem op directe vrije buitenlucht. Alleen tijdens de warmste zomerdagen wordt teruggevallen op de opgeslagen koude in de PCM-panelen.
Andere praktische verschillen:
- Geen synthetische koudemiddelen: PCM-panelen zijn gevuld met niet-giftige, milieuvriendelijke zouthydraten
- Onderhoudsarm: geen compressoren of bewegende delen, op een ventilator na
- Lange levensduur: minimaal 25 jaar voor de conventionele componenten
- Stille werking: geen mechanisch geluid van compressoren
Hoe verlaag je als bedrijf je CO₂-voetafdruk via energiebesparing?
De effectiefste manier om de CO₂-voetafdruk via energiebesparing te verlagen, is door te beginnen bij de grootste energieverbruikers in je organisatie. Identificeer welke systemen continu draaien, hoeveel ze verbruiken en of er efficiëntere alternatieven beschikbaar zijn. Kleine verbeteringen bij grote verbruikers hebben meer impact dan grote verbeteringen bij kleine verbruikers.
Concrete stappen die bedrijven kunnen zetten:
- Breng het verbruik in kaart: gebruik energiemonitoring om te zien waar het meeste stroom naartoe gaat
- Prioriteer continue systemen: koeling, verlichting en servers draaien 24/7 en bieden daardoor het grootste besparingspotentieel
- Vervang verouderde installaties: oudere koelsystemen zijn vaak aanzienlijk minder efficiënt dan moderne alternatieven
- Kies voor duurzame technologie: systemen die gebruik maken van omgevingsenergie, zoals buitenlucht of thermische opslag, verbruiken structureel minder
- Benut fiscale regelingen: de EIA-regeling (Energie-investeringsaftrek) maakt investeren in erkende energiebesparende maatregelen financieel aantrekkelijker
Maatschappelijk verantwoord ondernemen begint bij inzicht. Wie weet waar de energie naartoe gaat, kan gerichte keuzes maken die zowel de CO₂-voetafdruk als de energiekosten structureel verlagen. Duurzame energie begint niet altijd met zonnepanelen op het dak; soms zit de grootste winst in de koelinstallatie die dag en nacht draait.
Wanneer is investeren in duurzame koeling financieel interessant?
Investeren in duurzame koeling is financieel interessant zodra de jaarlijkse energiebesparing significant is ten opzichte van de investering, en zeker wanneer je gebruik kunt maken van fiscale voordelen zoals de EIA-regeling. Voor technische ruimtes die continu gekoeld moeten worden, is de terugverdientijd doorgaans aantrekkelijk, juist omdat het energieverbruik van koeling zo hoog is.
Een paar criteria die bepalen of de timing goed is:
- Je huidige koelinstallatie is verouderd of nadert het einde van zijn levensduur
- De energierekening van je technische ruimtes vormt een substantieel deel van de totale bedrijfskosten
- Je organisatie heeft duurzaamheidsdoelstellingen of ESG-rapportageverplichtingen
- Je wilt voldoen aan Europese regelgeving, zoals de EU Verordening 2019/424 voor duurzame datacenterkoeling
Hoe langer een inefficiënt systeem blijft draaien, hoe meer geld er verloren gaat aan onnodig hoog energieverbruik. Een installatie die circa 90% minder verbruikt dan haar voorganger, verdient zichzelf in de meeste gevallen terug binnen een overzichtelijke periode. Bovendien biedt een systeem met een levensduur van minimaal 25 jaar zekerheid op de lange termijn, zowel operationeel als financieel.
Hoe Duraflow helpt met het verlagen van je CO₂-voetafdruk
Wij ontwikkelden de PCM Power Unit als een concreet antwoord op de vraag hoe technische ruimtes duurzamer en goedkoper gekoeld kunnen worden. Onze oplossing is erkend door de Nederlandse overheid als energiebesparende maatregel en voldoet aan de Europese Verordening 2019/424 voor duurzame datacenterkoeling.
Wat onze aanpak concreet oplevert voor jouw organisatie:
- Gemiddeld circa 90% minder energieverbruik en energiekosten ten opzichte van traditionele koelinstallaties
- Geen synthetische koudemiddelen, geen compressoren, geen schadelijke emissies
- Onderhoudsarme installatie met een levensduur van minimaal 25 jaar
- Modulaire opbouw: geschikt voor kleine serverruimtes tot grote MCC- en MER-ruimtes
- Mogelijkheid om gebruik te maken van de EIA-regeling voor een aantrekkelijke terugverdientijd
- Directe bijdrage aan je ESG-doelstellingen en CO₂-reductiedoelen
Wil je weten wat een PCM-koeloplossing voor jouw specifieke situatie kan betekenen? Neem contact met ons op en we kijken samen naar de mogelijkheden.
