Duurzaamheid staat steeds hoger op de agenda van bedrijven in de veeteeltsector. Stijgende energiekosten, toenemende regelgeving en groeiende maatschappelijke verwachtingen maken het voor organisaties in deze sector noodzakelijk om kritisch te kijken naar hun energieverbruik en operationele kosten. Een onderschat onderdeel van die verduurzaming is de manier waarop technische ruimtes worden gekoeld — iets wat direct invloed heeft op zowel de duurzaamheidsprestaties als de kosten van de dagelijkse bedrijfsvoering.
In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over duurzaamheid in de veeteelt, met speciale aandacht voor energiebesparing op koeling. Juist op dat vlak valt er voor veel organisaties nog aanzienlijke winst te behalen, zowel qua kosten als milieu-impact.
Wat is duurzaamheid in de veeteelt?
Duurzaamheid in de veeteelt betekent het produceren van dierlijke producten op een manier die de belasting van het milieu structureel vermindert, terwijl de bedrijfsvoering economisch levensvatbaar blijft. Het gaat om het verminderen van energieverbruik, het terugdringen van broeikasgasemissies, het efficiënter omgaan met grondstoffen en het verbeteren van het dierenwelzijn.
Duurzaamheid in deze sector is breed: het omvat zowel de primaire productie op het bedrijf als de technische infrastructuur die nodig is om die productie te ondersteunen. Denk aan stalsystemen, voedermanagement, watergebruik en de klimaatbeheersing van ruimtes waar apparatuur, dataopslag of elektrische installaties zijn ondergebracht. Juist die laatste categorie wordt in duurzaamheidsplannen nog vaak over het hoofd gezien, terwijl zij een structurele bijdrage kan leveren aan de reductie van energieverbruik, kosten en CO₂-uitstoot.
Voor organisaties die verantwoord willen ondernemen, is duurzaamheid geen optionele toevoeging, maar een strategische keuze die doorwerkt in alle lagen van de bedrijfsvoering.
Waarom heeft de veeteelt een grote impact op het milieu?
De veeteeltsector heeft een grote milieu-impact door de combinatie van hoge energieconsumptie, uitstoot van broeikasgassen en intensief gebruik van land en water. De technische installaties die nodig zijn voor moderne veeteeltbedrijven, zoals koelsystemen, servers en elektrische regelapparatuur, dragen daar direct aan bij via hun energieverbruik — en daarmee ook aan de energierekening.
Een specifieke, maar vaak onderschatte bron van zowel milieubelasting als onnodige kosten is de koeling van technische ruimtes. Traditionele koelsystemen verbruiken jaarlijks grote hoeveelheden elektriciteit en maken gebruik van synthetische koudemiddelen die schadelijk zijn voor het milieu. Ter illustratie: een conventionele koelinstallatie verbruikt gemiddeld 42.200 kWh per jaar en stoot daarmee circa 27.300 kg CO₂ uit. Dat zijn substantiële cijfers — zowel voor het milieu als voor de energiekosten — voor één technische ruimte binnen een bedrijf.
Daarnaast stellen Europese en nationale regelgevers steeds strengere eisen aan de uitstoot van F-gassen, die in veel traditionele koelinstallaties worden gebruikt. Organisaties die nu niet overstappen op milieuvriendelijke alternatieven, lopen het risico op toekomstige complianceproblemen en hogere operationele kosten. Duurzaamheid is in de veeteelt dus niet alleen een morele keuze, maar ook een strategische en financiële noodzaak.
Hoe kan de veeteelt energie besparen op koeling?
De veeteeltsector kan aanzienlijk energie besparen op koeling door over te stappen van conventionele koelinstallaties naar systemen die gebruikmaken van natuurlijke processen, zoals de faseovergang van materialen. Dit type koeling verbruikt een fractie van de energie die traditionele systemen nodig hebben, zonder in te leveren op koelcapaciteit of betrouwbaarheid — en dat vertaalt zich direct in lagere energiekosten.
Concrete stappen om energie te besparen op koeling zijn onder andere:
- Het inventariseren van alle technische ruimtes die actief worden gekoeld, inclusief serverruimtes, MCC-ruimtes en elektrische installaties
- Het vergelijken van het huidige energieverbruik en de bijbehorende kosten van koelinstallaties met het verbruik van moderne alternatieven
- Het onderzoeken van subsidiemogelijkheden, zoals de EIA-regeling (Energie-investeringsaftrek), die de investering in energiezuinige koeling financieel aantrekkelijk maakt
- Het kiezen voor systemen zonder synthetische koudemiddelen en met minimale bewegende delen, waardoor ook het onderhoud en de onderhoudskosten afnemen
PCM-koeling is een voorbeeld van een technologie die specifiek is ontwikkeld om dit energieverbruik drastisch te verlagen. Door gebruik te maken van de faseovergang van materialen slaat het systeem ’s nachts koude op via koude buitenlucht en geeft het die overdag af aan de ruimte. Daarvoor is nauwelijks elektrisch vermogen nodig, wat direct resulteert in een lager energieverbruik, lagere energiekosten en een kleinere CO₂-voetafdruk.
Wat is het verschil tussen traditionele koeling en PCM-koeling?
Het kernverschil tussen traditionele koeling en PCM-koeling zit in de energiebron en het werkingsprincipe. Traditionele koeling gebruikt compressoren en synthetische koudemiddelen om actief koude te produceren, wat continu veel elektriciteit — en dus hoge energiekosten — met zich meebrengt. PCM-koeling slaat koude op via een natuurlijk faseovergangsproces en geeft die passief af, waardoor het energieverbruik gemiddeld met 90% daalt.
Traditionele koeling: hoe werkt het?
Conventionele koelsystemen werken met een compressor die een koudemiddel rondpompt. Dit proces vereist een continue elektriciteitstoevoer en produceert warmte als bijproduct. De systemen bevatten meerdere bewegende delen, wat leidt tot slijtage, regelmatig onderhoud en een kortere levensduur. Bovendien maken ze gebruik van synthetische koudemiddelen (F-gassen) die bij lekkage schadelijk zijn voor het milieu.
PCM-koeling: hoe werkt het?
PCM staat voor Phase Change Materials, ofwel faseovergangsmaterialen. Deze materialen kunnen grote hoeveelheden thermische energie opslaan en afgeven tijdens hun overgang van vast naar vloeibaar en omgekeerd. ’s Nachts stolt het PCM door de toevoer van koude buitenlucht en slaat het koude op. Overdag smelt het PCM en geeft het de opgeslagen koude af aan de omgevingslucht in de ruimte. Naast een ventilator zijn er geen bewegende delen, wat het systeem nagenoeg onderhoudsvrij maakt.
In cijfers ziet het verschil er als volgt uit:
- Traditionele koeling: 42.200 kWh per jaar, 27.300 kg CO₂ per jaar
- PCM-koeling: 2.365 kWh per jaar, 1.535 kg CO₂ per jaar
Naast het energieverbruik en de bijbehorende kosten verschilt ook de levensduur sterk. Waar traditionele koelinstallaties na verloop van tijd aan vervanging toe zijn, gaan PCM Power Units minimaal 25 jaar mee. De PCM-panelen zelf hebben zelfs een technische levensduur van minimaal 40 jaar. Ook stabiliseert PCM-koeling de relatieve luchtvochtigheid, wat in technische ruimtes een extra voordeel is voor de bescherming van apparatuur.
Welke fiscale voordelen zijn er voor duurzame koeloplossingen?
Organisaties die investeren in duurzame koeloplossingen kunnen in Nederland gebruikmaken van de EIA-regeling (Energie-investeringsaftrek). Via de EIA mag een percentage van de investering worden afgetrokken van de fiscale winst, bovenop de gebruikelijke afschrijving. Dit verlaagt de effectieve investeringskosten en verkort de terugverdientijd aanzienlijk.
Om in aanmerking te komen voor de EIA moet de investering betrekking hebben op een erkende energiebesparende maatregel. PCM-koeling is door de Nederlandse overheid erkend als zo’n maatregel, wat betekent dat bedrijven die kiezen voor dit type koeling direct aanspraak kunnen maken op dit fiscale voordeel. Bovendien voldoet de PCM Power Unit aan de Europese Verordening 2019/424 voor ecologische servers en gegevensopslagproducten, wat de investering ook vanuit complianceperspectief aantrekkelijk maakt.
Naast de EIA-regeling zijn er in sommige gevallen aanvullende mogelijkheden via gemeentelijke of provinciale subsidieprogramma’s voor de verduurzaming van bedrijfspanden. Het is verstandig om bij een investering in duurzame koeling altijd te laten toetsen welke regelingen van toepassing zijn op de specifieke situatie van uw organisatie.
Hoe draagt duurzame koeling bij aan ESG-doelen in de veeteelt?
Duurzame koeling draagt direct bij aan de ESG-doelen van een organisatie door het energieverbruik en de bijbehorende kosten te verlagen (Environment), de operationele betrouwbaarheid te verbeteren (Governance) en bij te dragen aan een toekomstbestendige bedrijfsvoering die aansluit bij maatschappelijke verwachtingen (Social). Concreet levert de overstap naar energiezuinige koeling meetbare CO₂-reducties op die direct in ESG-rapportages kunnen worden opgenomen.
Voor organisaties in de veeteeltsector die werken aan milieucertificeringen of rapporteren over hun klimaatimpact, is de reductie van energieverbruik in technische ruimtes een tastbaar en goed te documenteren resultaat. Een besparing van 90% op het energieverbruik van een koelinstallatie vertaalt zich direct naar lagere energiekosten en een significante daling van de Scope 2-emissies, wat bijdraagt aan het behalen van klimaat- en kostendoelstellingen.
Daarnaast sluit het gebruik van milieuvriendelijke materialen goed aan bij ESG-ambities. PCM-panelen zijn gemaakt van HDPE-kunststof, een recyclebaar materiaal dat bij verbranding geen schadelijke stoffen vrijgeeft. De PCM-vulling zelf bestaat uit water, zout en een katalysator: volledig natuurlijk en onschadelijk voor mens en milieu. Dit maakt de gehele oplossing circulair en transparant te verantwoorden richting stakeholders, investeerders en toezichthouders.
Hoe Duraflow helpt met duurzame koeling in de veeteelt
Bij Duraflow bieden we een concrete en bewezen oplossing voor organisaties die hun energieverbruik en kosten voor koeling structureel willen verlagen. Onze PCM Power Units zijn speciaal ontwikkeld voor technische ruimtes waar betrouwbare klimaatbeheersing essentieel is, zoals serverruimtes, MCC-ruimtes en andere warmtegevoelige omgevingen. Dit is wat we bieden:
- Gemiddeld 90% energiebesparing ten opzichte van conventionele koelinstallaties, met een directe verlaging van de energiekosten
- Geen synthetische koudemiddelen, uitsluitend milieuvriendelijke materialen op basis van water, zout en een katalysator
- Minimale onderhoudskosten door het ontbreken van bewegende delen (op een ventilator na)
- Een levensduur van minimaal 25 jaar, met PCM-panelen die tot 40 jaar meegaan
- Erkend door de Nederlandse overheid als energiebesparende maatregel, waardoor u mogelijk in aanmerking komt voor de EIA-regeling
- Beschikbaar in 3 kW- en 6 kW-units, modulair combineerbaar voor elke ruimtegrootte
Wilt u weten wat een PCM-koeloplossing concreet kan betekenen voor uw organisatie? Neem contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek. Wij denken graag met u mee over de meest passende oplossing voor uw specifieke situatie.
